اسرار الحكم في المفتتح والمختتم (فارسى) — الصفحة ٥٥٠

- ششم ، « انتقال » است

ما شاءَ رَكَّبَكَ » . « 1 »

پس ، « نار » خلافت از حق تعالى دارد ، به دو واسطه در انارت و تسويه و تعديل .

چه ، حق را ، در هر عالم « خليفه » است ، چون « عقل اوّل » در عالم عقل ، و « نفس كل » در نفوس سماويّه ، و « شمس » در اجسام ، و « قمر » خليفهء خليفة الخليفه است ، و كواكب ديگر هم خلافتى دارند .

و در عالم عناصر ، نفوس بشريّه را خلافتى است ، در علوم و صناعات و سياسات : « إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً » . « 2 » و بنا بر تأويل ، آدم نوعى را شامل شود ، سيّما النّفوس الكاملة : « ساسة العباد و اركان البلاد و أبواب الايمان و امناء الرّحمن » « 3 » ، « يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ » . « 4 » پس ، خلافت انسان كامل ، خلافت « كبرى » است و خلافت نار ، خلافت « صغرى » ، بلكه خليفهء « خليفة الخليفه » است ، چون قمر .

ببين كه به قدر برگ صنوبرى از آن را ، در محفلى مىگذارى ، ديدن اوضاع و مشاهدهء دوستان و مطالعهء كتب و غير اينها به انجام مىرسد و از هيچ گوهر قيمتى ، اين نيايد ، و براى هر درويش و توانگرى ، ميسّر است اين در اضائت در شب تيره ، و همچنين ، منافع ديگر از نضج و تعديل و غير اينها .

بايد سالك ، آيات بيّن « نار » را و « شمس » را و « نجوم » را و غير اينها را ، از چشم آنان كه مىپرستند ، ببيند ، در تعظيم شعائر اللّه ، ولى خليل آسا : « وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ » « 5 » بگويد ، « رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا » « 6 » بسرايد .

بيت

آيينه خانه‌اى ست ، پُر از ماه و آفتاب * دامانِ خاكِ تيره ، ز عكسِ صفاى تو

- پنجم ، « اسلام » است ،

- پنجم ، « اسلام » است ،

[ كه ] غنى از بيان است .

- ششم ، « انتقال » است

- ششم ، « انتقال » است

، چون انتقال مشروب نجس - مثلا - به بدن حيوان مأكول الّلحم و خون از بدن به گزندگان بدن از هوام و سوام . و سرّ مطهريّتش ، آن

( 1 ) - انفطار / 7 و 8 . ( 2 ) - بقره / 28 . ( 3 ) - « بحار الانوار » ، ج 94 / 37 و ج 102 / 93 . ( 4 ) - صاد / 25 . ( 5 ) - انعام / 79 . ( 6 ) - آل عمران / 188 .