اسرار الحكم في المفتتح والمختتم (فارسى) — الصفحة ٥٣٦

[ مقدمه ]

همه را هست . قال اللّه تبارك و تعالى : « فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ » . « 1 » و قال تعالى : « أَلا إِنَّهُمْ فِي مِرْيَةٍ مِنْ لِقاءِ رَبِّهِمْ أَلا إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطٌ » . « 2 » و قد قلت فى عموم المظهريّة :

جهان ، جملگى بين مرائى صفات * صفاتش سراسر ، مجالىِ ذات

نباشد زنعتش ، چه لطف و چه قهر * عرى هيچ مظهر ، چه قطره ، چه بحر

همه قدسيان ، مظهر نزهتش * فلك يك حكايت ز ديمومتش

روان بخش حق ، نيّر هر روان * توانائيش ، قيّم هر توان

همه جان‌ها ، عرش درك و بصرش * ازو نيست خالى ، چه عرش و چه فرش

هم از اسم « ليس كمثله » بين * كه نامد ز يكتا ، دو همتا قرين

نخستين حقيقت كه خود خواستى * از آن خواست ، هر خواست برخاستى

تجلى اعظم ، كز اللّه تافت * بر آدم ، خلافت به او راه يافت

و زانسان كامل خلافت بر است * اگر مهر و گر ماه و گر آذر است

ز شرق خلافت بروقى فتاد * بهر جانور بل نباتى نژاد

از اين است ، مستخلف‌اند اى كيا * اگر مردم ، و گر چه مردم كيا

دگر مجمع جمع جمعش جموع * ز « لم يله شأن بشأن » فروع

به تن ، نزد خلق ، به جان نزد حق * همه روز پيروزشان ، بىغسق

نه آدم همين مظهر اعظم است * كه هم اسم اعظم ، خودِ آدم است

تعلّم نه تنها « تنطّق » بود * كه حقِ تعلّم ، « تحقّق » بود

جمالى جلالى ثبوتى و سلب * از او مىرود ، سوىِ هر كوى و درب

چو اسماء حق را ، همه مظهرند * به معنى ، مُرائى يكديگرند

ببين ، پس بهرِ ذرّه ، خورشيد را * بجو از همه ، پردهء ناهيد را !

خدا مصدر و اوليا مشتق‌اند * شهان مظهر لطف و قهر حق‌اند

چو خواهد ، حق افشاء اسرار را * كند مظهرش ، شاهِ قاجار را

هويدا شود عدل و آيينِ حق * ز سيماى شه ، ناصرِ دينِ حق

چو بر خلق عالم بيايد عتاب * به چنگيز ، فصّادى آيد خطاب

( 1 ) - بقره / 109 . « فأينما » آمده است . ( 2 ) - فصّلت / 54 .