افق وحى (نقد نظريه دكتر عبد الكريم سروش درباره وحى) (فارسى) — الصفحة ٧٩
كلام حضرت سيّد هاشم حداد رضوان الله عليه در حقيقت توحيد افعالى
مكتب قرآن تكّه كردن يك كلوخ با دو نيمه كردن كرهء ماه در پيشگاه اراده و قهّاريّت و تقدير ربوبى به يك اندازه است نه بيش و نه كم .
در اينجاست كه كلام عرش بنيان عارف عظيم الشأن و نادرهء عرصهء معرفت حضرت سيّد هاشم حدّاد - قدّس الله سرّه - خوب معناى خود را در پرتو انوار آيات الهى و فرمايشات اهل بيت عصمت عليهم الصّلاة و السّلام روشن و برملا مىسازد كه مىفرمود :
كلام حضرت سيّد هاشم حداد رضوان الله عليه در حقيقت توحيد افعالى
كلام حضرت سيّد هاشم حداد رضوان الله عليه در حقيقت توحيد افعالى
تعجّب از اين مردم است كه چگونه دعا كردن براى بالا آمدن آب از چاه را كرامت و معجزه مىپندارند ولى اينكه خود بر سر حوض مىروند و با دست خويش شير آب را باز مىكنند و آب از شير بيرون مىآيد اين را معجزه نمىدانند .
و اين است حقيقت توحيد افعالى كه از زبان قرآن و فرمايشات حضرات معصومين عليهم‌السّلام و عرفاء شامخين تبيين و تفسير شده است .
بر مبنا و مكتب اصيل و رصين توحيد افعالى يك اراده در تمامى مظاهر وجود سارى و جارى است چه آن مظهر ، وجودى مادّى و طبيعى باشد و چه از جمله مجرّدات و اعيان ملكوتيّه و قدسيّه همه و همه به يك منوال و يك نسق در چنبرهء حكومت مطلقه و سلطهء بىحدّ و انتهاء حضرت حقّ مقهور و خاضع مىباشند .
مولانا جلال الدّين بلخى - قدّس الله سرّه - چه نغز و شيوا در اين باب مىفرمايد :
ما چو چنگيم و تو زخمه مىزنى * زارى از ما نى تو زارى مىكنى
ما چو نائيم و نوا در ما ز تست * ما چو كوهيم و صدا در ما ز تست
ما چو شطرنجيم اندر برد و مات * برد و مات ما ز تست اى خوش صفات