افق وحى (نقد نظريه دكتر عبد الكريم سروش درباره وحى) (فارسى) — الصفحة ٦٥٦

عبارات عرفاء شامخين در مقام ظهور تجلّى حق در نفوس آنان

و نيز در اشعار بابا طاهر عريان كه مىفرمايد :

مو آن بحرم كه در ظرف آمدستم * چو نقطه بر سر حرف آمدستم

به هر الفى الف قدى بر آيد * الف قدّم كه در الف آمدستم

و يا چنان ابن فارض مصرى مىفرمايد :

و من فضل ما أسأرتُ شرب معاصرى * و من كان قبلى فالفضائل فضلتى [ 1 ]

« از باقيماندهء آن شراب طهور من است كه تمام سلّاك و پويندگان حرم خدا چه در زمان خود من و چه كسانى كه قبل از من بودند مىنوشند و مىنوشيدند و سرمست از آن مى ناب مىگرديدند پس جميع فضيلت‌ها كه در اين عالم دنيا ظهور مىيابد از فضيلت و ارزش من تراوش مىنمايد . »

و يا مانند حضرت شيخ اكبر محيى الدّين عربى - قدّس الله سرّه - كه مىفرمايد :

و فى كلّ عصر واحدٌ يسمو به * و انا لباقى العصر ذاك الواحدُ [ 2 ]

« در هر زمانه فردى ظاهر مىشود كه آن زمان به واسطه مجد و عظمت او سربلند و بلند آوازه مىشود ، و من براى ساير ازمنه اين چنين مىباشم . »

نيز بر اين قياس مىباشد . پس مسألهء اتّحاد بين اهل معرفت يك مسألهء بسيار بسيار عادّى است . و اين مطلب كجا و ارتباط آن با تئورى خطاء و بطلان در مسأله وحى كجا ؟ ! !

و اينكه گفته مىشود : وجود پيامبر از خدا پر شده است ، مطلب صحيحى است چنانچه بر همان تفسير و تعبيرى كه توضيح داده شد حمل شود .

بنابراين مطلبى كه از برخى از فضلاء نقل شده است كه گويند : اين


[ 1 ] - ديوان ابن الفارض ، تائيه كبرى ، ص 131 . [ 2 ] - الفتوحات المكية ، 4 جلدى ، ج 3 ، ص 41 .