افق وحى (نقد نظريه دكتر عبد الكريم سروش درباره وحى) (فارسى) — الصفحة ١٧٧
دليل عقلى دالّه بر اينكه اولياء الهى اطّلاع بر اسرار عالم هستى دارند
دليل عقلى دالّه بر اينكه اولياء الهى اطّلاع بر اسرار عالم هستى دارند
دليل عقلى دالّه بر اينكه اولياء الهى اطّلاع بر اسرار عالم هستى دارند
و امّا از جهت برهان و تجربه و شهود :
در بحث توحيد ذاتى اشاره شد كه مبدأ همه اسماء و صفات كلّيّه همان حقيقت ذات بسيط و بالصرافهء حضرت حقّ است و آن وجود بسيط در مقام نزول به صور و اشكال متفاوتى در قالب و هيأت سه اسم علم و حيات و قدرت به صفات گوناگون بروز و ظهور يافته و از آن به مقام فعل و خلق و ابداع درمىآيد ، بنابراين هر چه از حقيقت علم در عالم وجود آشكار و هويدا شود تجلّى همان اسم عليم است خواه اين تجلّى در مجرّدات و عقول و عالم انوار صورت پذيرد و يا در عالم ناسوت و مادّه و طبع كه در انواع و افراد به ظهور مىپيوندد .
بنابراين ادراك هر حقيقت علمى براى انسان ناشى از نزول همان اسم عليم است ، اگر محصّلى به تحصيل مشغول شود و به فرا گرفتن علم و تجربه بپردازد تا آن اسم عليم در اين قالب و تشخّص فعّال نشود به اندازهء سر سوزنى اين محصّل قادر نخواهد بود چيزى ادراك كند و اگر مخترعى در راه تحقيق و كوشش خود يك مرتبه جرقه‌اى به ذهن او مىخورد و او را به سمت كشف مورد نظر مىكشاند ، اين همان تجلّى اسم عليم است و الّا اگر صد سال روى يك مطلب فكر و تجربه كند در همان نقطه اوّل باقى خواهد ماند . و همينطور تمام معلومات و مدركات بر اين محور قرار دارد و جالب اينكه بسيارى از مخترعين و مكتشفين بر اين مسأله اقرار و اعتراف نموده‌اند . اديسون مىگويد : آنچه در اختراع نقش دارد نود و نه درصد تلاش و كوشش و يك درصد آخر الهام از جانب خداست . پاستور نيز مىگويد : انسان در حال اكتشاف خود را در هاله‌اى از يك نيروى غيبى احساس مىكند . مرحوم دكتر حسابى روزى مىگفتند : دربارهء نظريه‌ها و نوآورىهاى علمى كه برايم حاصل مىشود خود نمىدانم از كجا يك