افق وحى (نقد نظريه دكتر عبد الكريم سروش درباره وحى) (فارسى) — الصفحة ١٦٠

اشعار ابن فارض مصرى درباره وحدت ذاتى حق با موجودات

متّصف به اسماء و صفات حضرت حق‌ّاند و امّا آن وجود حقيقى كه اصالت دارد و از شدّت صرافت در ذات و احاطه و نهايت بساطتش همه وجودات را به نحو وحدت و بساطت فرا گرفته است همان وجود حضرت حقّ است . پس در مرتبه متأخّر از ذات وجود اسماء و صفات و لوازم آن كه همان اعيان ثابته هستند با انسان معيّت دارد . »

اشعار عرفاء بالله دربارهء وحدت ذاتى حق با موجودات

اشعار عرفاء بالله دربارهء وحدت ذاتى حق با موجودات

در اينجا مناسب است به برخى از اشعار عرفاء بالله دربارهء وحدت ذاتى حقّ با موجودات اشاره شود :

يا جَلىَّ الظُّهورِ و الإشْراقْ * كيست جز تو در أنفس و آفاق

لَيسَ فى الكائِناتِ غَيرَكَ شِىء * أنتَ شَمسُ الضُّحى و غَيرُكَ فَىْءْ

دو جهان سايه است و نور توئى * سايه را ماية ظهور توئى

حرف ما و من از دلم بتراش * محو كن غير را و جمله تو باش

خود چه غير و كدام غير اينجا * هم ز تو سوى است سير اينجا

در بدايت ز تُست سير رجال * وز نهايت به سوى تست آمال [ 1 ]

بنابراين ملائكه كه بر حضرت آدم عليه‌السّلام سجده نمودند نفس ظهور ذاتى حقّ را در اين وجود مشاهده نمودند و خواهى نخواهى نسبت به آن سجده و خضوع نمودند ، پس اين امر از جانب پروردگار يك امر تشريعى اعتبارى نبوده است بلكه يك امر مولوى منتزع و منبعث از يك حقيقت تكوينيّه و يك حادثهء واقعى بوده است و ملائكه مىبايست در قبال چنين وجودى سر به سجده فرود آورند و در برابر او اظهار ذلّت و پستى نمايند .

اشعار ابن فارض مصرى درباره وحدت ذاتى حق با موجودات

اشعار ابن فارض مصرى درباره وحدت ذاتى حق با موجودات

عارف عظيم و والاى شهير حضرت ابن فارض مصرى در اين مورد مىفرمايد :


[ 1 ] - روح مجرد ، طبع چهارم ، ص 386 .