افق وحى (نقد نظريه دكتر عبد الكريم سروش درباره وحى) (فارسى) — الصفحة ١٥٥

مراد از وديعهء الهى كه در بنىآدم قرار داده شده است

و اگر چنانچه در بعضى از روايات در تفسير اسماء به اسماء كوه‌ها و درّه‌ها و اشياء اشاره شده است براى اندراج همه اشياء و موجودات در تحت اسم عليم است كه به واسطه اطّلاع آدم بر آن بر همه اشياء مطّلع گرديد و دليل اين مسأله اين است كه امام عليه‌السّلام مىفرمايند : حتّى آدم بر اين فرشى كه زير پاى ماست نيز اطّلاع يافت ، درحاليكه اين فرش در زمان آدم وجود نداشت .

پس مقصود امام عليه‌السّلام احاطهء علمى بر همه موجودات چه موجود از آن و چه غير موجود آنها بوده است ، و به واسطهء احاطهء علمى بر خزائن اشياء چنانچه در قرآن مىفرمايد :

وَ إِنْ مِنْ شَىْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُوم . [ 1 ] حضرت آدم عليه‌السّلام بر همهء موجودات و حوادث و پديده‌ها اطّلاع حاصل نمود .

مراد از وديعهء الهى كه در بنىآدم قرار داده شده است

مراد از وديعهء الهى كه در بنىآدم قرار داده شده است

اين وديعهء الهى در همه افراد بنىآدم موجود است و همهء انسانها قادر بر فعليّت بخشيدن آن مىباشند و قابليّت رسيدن به مرتبه خلافت الهى را دارا مىباشند به خلاف ملائكه كه سعهء وجودى آنها اجازهء چنين مرتبه‌اى را نمىدهد و لكن رسيدن به اين مرحله همينطور حاصل نمىشود ، بلكه نياز به مجاهدت‌هاى روحانى و رياضت‌هاى شرعى و مراقبت‌هاى سلوكى دارد و با صرف درس خواندن و مطلب از اين و آن شنيدن و مطالبى چند در سينه حفظ كردن و به انجام تكاليف ظاهرى از روى عادت و شيوهء روزمرّه پرداختن حاصل نخواهد شد و انسان با وجود دارا بودن اين استعداد و قابليّت شاكله و فطرت براى ابراز و اظهار آن اسماء كلّيّه بدون رسيدن به هدف و وصول به غايت خلقت و نتيجه مقصود ، از اين دنيا با دست خالى مىرود و هيچ حظّ و نصيبى براى سفر آخرت از آن خود نمىكند .

[ 1 ] - سوره الحجر ( 15 ) آيه 21 .