افق وحى (نقد نظريه دكتر عبد الكريم سروش درباره وحى) (فارسى) — الصفحة ١٤٥
هر ملكى داراى مظهريّت اسمى از اسماء خاصّه حقّ تعالى است
وقتى مسأله به حيطه عرفان و شهود عارف بالله مىرسد ديگر در اينجا قلم از ترسيم ماهيّت علم باز مىماند و كيفيّت انكشاف حقائق عالم وجود صورت ديگرى به خود مىگيرد كه چه بسا نه ادراك و فهمى براى ادراك اين مسائل موجود و نه لغت و زبانى كه بتواند اين معانى را بازگو نمايد موجود و به قول عارف كامل شمس تبريزىقدس الله سرّه :
من گنگ خواب ديده و عالم تمام كر * من عاجزم ز گفتن و خلق از شنيدنش [ 1 ]
كه اينجا ديگر مقام سرّ است و لب بستن دستور است .
خلقت ملائكه از آنجا كه خلقت نورانى و عقلانى است حقيقت وجود آنها حقيقت نوريّه است و هيچ شائبه‌اى از كثرت عالم طبع و مادّه و شهوات در وجود آنها معنا و مفهومى ندارد ، آنها به عقل فعلى در مرتبه وجودى خود رسيده‌اند يعنى هر كدام از آنها به واسطه ظهور اسم و صفتى از اسماء و صفات الهى در وجودشان به ميزان مرتبه وجودى خود از آن اسم و صفت بهره‌مند شده‌اند و در همان محدودهء سعهء وجودى و مظهريّت خود به جانب حضرت حقّ توجّه و نظر دارند و از همان دريچه به ذات حقّ مىنگرند و حيثيّت علمى آنها همان حيثيّت ظهور اسم خاصّ و يا صفت خاصّ از جانب پروردگار است .
هر ملكى داراى مظهريّت اسمى از اسماء خاصّه حقّ تعالى است
هر ملكى داراى مظهريّت اسمى از اسماء خاصّه حقّ تعالى است
در اينجا به نظر مىرسد كه مفاد اسماء در آيه شريفه كم‌كم روشن و واضح مىشود ، كه خداى متعال گرچه ملائكه خود را هر كدام به حسب سعهء وجودى خودشان داراى مظهريّت اسمى از اسماء خود و يا صفتى از صفات خويش كرده است امّا آنها در همان اسم و صفت خاصّ محدود و منمحض بوده و از ساير اسامى و صفات ناشيه از آن بهره ندارند و ليكن در ذات و سرشت و اصل آدم همهء اسماء خود را به نحو اتمّ قرار داد و او را مظهريّت تام نسبت به ذات خويش عنايت نمود و بدين لحاظ شايستگى خلافت و جانشينى پروردگار را در روى
[ 1 ] - منسوب به شمس تبريزى .