واژه شناسى اصطلاحات اصول فقه ( فارسى ) — الصفحة ١٧١

ماهيات حقيقيه

ماهيت مطلقه

رجوع شود به ماهيت لا به شرط قسمى .

ماهيت مخلوطه

رجوع شود به ماهيت به شرط شىء .

ماهيت من حيث هى هى

رجوع شود به ماهيت مهمله .

ماهيت مهمله

عبارت است از ماهيت « من حيث هى هى » با قطع نظر از جميع عوارض و مشخصات خارجيه ، يعنى وقتى حواسمان را متوجه ذات و ذاتيات مىكنيم جميع خصوصيات ماهيت را ، به اين ملاحظه ، ماهيت مهمله يا ماهيت من حيث هى هى گويند ، مثلا انسان در مرحله ذات نه عالم است نه جاهل نه مرد است نه زن و . . . بلكه خودش ، خودش است و به قول فلاسفه الماهية من حيث هى هى ليست الا هى .

ماهيت بسيطه

ماهياتى كه داراى اجزاء و شرايط نيستند و بسيط هستند .

ماهيات جعليه و اعتباريه

در علم اصول به ماهياتى گفته مىشود كه مجعول به جعل شارع به ما هو شارع مىباشد مانند : صلاة و حج و . . .