واژه شناسى اصطلاحات اصول فقه ( فارسى ) — الصفحة ١١١

دلالت تصوريه

دلالت تصديقيه

دلالت تصديقيه

عبارت است از دلالت كردن لفظ بر اينكه معنى آن مراد و مقصود متكلم بوده و متكلم قصدش تفهيم اين معنى به مخاطب بوده كه احراز چهار امر لازم است :

1 - سامع احراز كند كه متكلم در مقام بيان و تفهيم مقصودى برآمده است .

2 - احراز كند كه متكلم جدى سخن مىگويد و شوخى ندارد .

3 - احراز كند كه متكلم شعور و توجه به محتواى كلامش داشته و اين معنى را هم قصد كرده است .

4 - در كلام هم قرينه‌اى بر خلاف ظاهر كلام اقامه نشده باشد .

دلالت تصديقيه كاشفه

دلالت تصديقيه كاشفه

دلالت تصديقيه كاشفه از مراد واقعى متكلم عبارت است از دلالت كلام بر اينكه همين ظاهر كلام مراد واقعى گوينده هم هست .

دلالت تصديقيه غير كاشفه

دلالت تصديقيه غير كاشفه

دلالت تصديقيه غير كاشفه از مراد واقعى متكلم عبارت است از دلالت مجموع كلام بر معنايى كه از ظاهر كلام متكلم فهميده مىشود و براى مثال « اكرم العلماء » دلالت مىكند بر وجوب اكرام جميع علماء و ظهور در عموم دارد .

دلالت تصوريه

دلالت تصوريه

عبارت است از اينكه ذهن انسان به مجرد شنيدن يك لفظ از هر لافظى منتقل شود به‌معناى موضوع له آن لفظ و آن معنى را در ذهن خود تصور كند خواه اين معنى مقصود لافظ باشد و يا اين معنى را اصلا اراده نكرده باشد

اين دلالت تصوريه دو شرط دارد :

1 - لفظ براى اين معنى وضع شده باشد .

2 - سامع هم علم به وضع داشته باشد