ولاية الإمام علي ( ع ) في الكتاب والسنة ( ولايت على ( ع ) در قرآن كريم و سنت پيامبر ( ص ) ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٩

اهتمام رسول خدا ( ص ) به موضوع تعيين ولى امر پس از خود

برنخيزيم : أن لا تنازعوا لأمر أهله .

مقصود رسول خدا ( ص ) از كلمهء « امر « كه در حديث مزبور آمده و به هنگام گرفتن بيعت از هفتاد و دو مرد و زن انصار در بيعت عقبهء كبرى روى آن تأكيد شده كه با اهلش به ستيزه برنخيزند ، همان فرمانروايى و حكومتى است كه در سقيفهء بنى ساعده « 1 » براى به دست گرفتن آن به منازعه برخاستند ؛ در صورتى كه خداوند از شايستگان و كسانى كه اهليت چنان حكومتى را دارا هستند ، چنين ياد كرده است :

أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ « 2 »

يعنى فرمانبردار خدا و پيامبر و فرمانروايانتان باشيد .

اگر چه رسول خدا ( ص ) فرمانروا و ولى امر بعد از خودش را در اينجا معرفى نكرده است ، و حكمت نيز چنين اقتضا داشت كه ولى امر بعد از خود را ، كه كسى غير از طايفهء انصار بود در آن موقعيت معرفى نكند ( زيرا چه بسا روحيهء برخى از آنها كه در آن شرايط دست بيعت به دست رسول خدا ميزدند آمادگى پذيرش چنان موضوعى را نداشت ) ، امّا با اين حال رسول خدا ( ص ) از آنها پيمان گرفت كه بعدها وقتى كه

( 1 ) . به درگيرى قبيلهگرايى انصار و مهاجران در فصل سقيفه و بيعت ابو بكر در كتاب دو مكتب در اسلام ، ج 1 ، ص 174 مراجعه شود ( 2 ) . سور نساء ، آى 59 كه تفسير آن از پيغمبر در كتاب دو مكتب در اسلام ج 1 ، ص 281 بررسى شده است .