مقايسه اى بين سيستمهاى اقتصادى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٧

3 - مواسات

بسيار شده است :

1 - قانون مساوات : يعنى قوانين اسلام اعم از عبادى ، معاملى ، سياسى ، اجتماعى ، جزائى و . . . مربوط به همه‌ى افراد است . همچنانكه بر همه‌ى امت نماز واجب است ، بر پيامبرگرامى اسلام ( ص ) نيز واجب است ، رعايت قوانين تجارت ، داد و ستد ، و ديگر چيزها همچنانكه بر هر مسلمانى لازم‌الرعايه است برفردى چون پيامبر نيز لازم است . . .

2 - قانون مواسات : يعنى همه‌ى امت اسلام همچون يك بدن واحد و هر فرد عضوى از اين پيكره است .

بنابراين بايد رنج هر فرد رنج همه و راحت هر عضو راحتى همه‌ى اعضا محسوب شود ، امام صادق عليه السلام مىفرمايد

: « المؤمن اخ المؤمن كالجسد الواحد ، ان اشتكي شيئامنه وجد الم ذلك في سائر جسده » « 1 »

( مؤمن برادر مؤمن است و هر دو عضو يك بدنند ، اگر عضوى ناراحت شود رنج آن به ديگر اعضاء سرايت مىكند ) .

نظاير اين روايت در روايات اهل‌بيت عليهم‌السلام بسيار است و شيعه و سنى آنها را نقل كرده‌اند و بقدرى است كه اگر جمع‌آورى شود خود كتاب مفصلى مىشود . سعدى نيز مضمون همين روايات را با شيوايى به شعر در آورده است :

بنى آدم اعضاى يكديگرند * كه در آفرينش زيك گوهرند

چو عضوى به درد آورد روزگار * دگر عضوها را نماند قرار

تو كز محنت ديگران بىغمى * نشايد كه نامت نهند آدمى

« من اصبح لايهتم بامورالمسلمين فليس بمسلم » « 2 »

( آنكه همواره در امور مسمانان كوشا نباشد مسلمان نيست ) .

اين قانون تنها به اقتصاد مربوط نمىشود بلكه شامل همه‌ى شؤون و امور مسلمانان است بايد در امور فرهنگى ، مالى ، حقوقى ، فردى ، اجتماعى و . . . مراعات يكديگر را بنمايند ، رسول اكرم


( 1 ) - اصول كافى ج 2 ص 166 ( 2 ) - اصول كافى ج 2 ص 163