معالم المدرستين ( بازشناسى دو مكتب ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤١
منشأ اختلاف پيرامون برخى صفات خداوند
مىپندارد خداوند در چيزى يا بر چيزى است يا چيزى خالى از اوست يا چيزى او را به خود مشغول مىدارد ، او را به صفات مخلوقين توصيف كرده است ؛ در حالى كه خداوند خالق همه اشياء است و در قياس نگنجد و به مردم تشبيه نگردد . هيچ مكانى از او خالى نيست و هيچ مكانى او را در بر نگيرد . » « 1 »
و به سخن امام على ( ع ) استشهاد مىكنند كه فرمود :
« خداوند نه فرود آيد و نه نيازمند فرود است . اين سخن را تنها كسى گويد كه نسبت زيادت و نقصان به خدا مىدهد . چه آنكه هر متحركى نيازمند كسى است كه او را حركت دهد يا به وسيله آن به حركت درآيد . پس ، برحذر باشيد كه خدا را محدود به زيادت و نقصان يا تحريك و تحرك يا زوال و فرود يا قيام و قعود ننمائيد . » « 2 »
و نيز ، به اين روايت كه راوى به امام على بن موسى الرضا ( ع ) مىگويد : « براى ما روايت شده كه خداوند سخن گفتن و ديدار با خود را ميان « موسى » و « محمد » تقسيم كرد » امام رضا ( ع ) فرمود : « پس اين آيات خداوندى را چه كسى به جن و انس رسانيده كه : « لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ » : « ديده‌ها او را درنيابند و او ديده‌ها را دريابد » « 3 » و : « لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلْماً » : « علم آنها او را در برنگيرد » « 4 »
( 1 ) - اصول كافى ، كتاب التوحيد باب العرش و الكرسى حديث 7 و باب الحركةِ و الانتقال حديث 3 و 9 . توحيد صدوق باب نفى المكان و . . . حديث 9 و 10 و 12 و باب « وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ » حديث 11 و باب معنى « الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى » حديث 5 و 6 و 7 و 8 . بحار مجلسى چاپ جديد كتاب التوحيد ، ج 3 ص 87 حديث 23 . ( 2 ) - اصول كافى ، كتاب التوحيد باب الحركةِ و الانتقال حديث 1 . توحيد صدوق باب نفى المكان و . . . حديث 18 . بحار مجلسى ، ج 3 ص 311 حديث 25 . ( 3 ) - انعام / 103 . ( 4 ) - طه / 110 .