معالم المدرستين ( بازشناسى دو مكتب ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٣٢
1 - در صدر اسلام :
فضل‌بن عباس در پاسخش گفت :
الا انّ خير النّاس بعد محمّد * وصىّ النّبى المصطفى عند ذى الذكر
و اوّل من صلّى و صنو نبيّه * و اوّل من أردى الغواة لدى بدر
« آگاه باشيد كه بهترين مردم بعد از محمد ( ص ) ،
« وصى » پيامبرِ برگزيده در نزد صاحب قرآن است .
و اولين كسى كه نماز گزارد ، و داماد پيامبر او ،
و نخستين كسى كه گمراهان را در بدر به چاه هلاكت افكند » . « 1 »
و نعمان‌بن عجلان شاعر انصار در قصيده‌اى كه پس از وفات پيامبر ( ص ) سروده گويد :
و كان هوانا فى علىّ و انّه * لأهل لها يا عمرو من حيث لا تدرى
( 1 ) - تاريخ طبرى ، چاپ اروپا ، ج 1 ص 3046 - 3065 ، و تاريخ ابن‌اثير ، چاپ اروپا ، ج 3 ص 152 . و وليدبن عقبه‌بن ابىمعيط ، برادر مادرى خليفه عثمان بود كه رسول‌خداص او را براى دريافت صدقات به سوى بنىالمصطلق فرستاد و آنها به استقبالش آمدند و وى از آنها بترسيد و به نزد رسول‌خدا بازگشت و خبر داد كه آنها مرتد شده و صدقات نپرداختند ، كه اين آيه [ حجرات / 6 ] درباره‌اش نازل شد : « إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا » : « اگر فاسقى براى شما خبرى آورد ، تحقيق كنيد » و رسول‌خدا ديگرى را به سوى آنها فرستاد و آنان از مسلمان بودن خود آگاهش نمودند . خليفه عثمان وليد را به حكومت كوفه منصوب كرد و او مسكر نوشيد و نماز جماعت صبح را مستانه و چهار ركعتى بگزارد و عثمان عزلش نمود . پس از عثمان در رقه بماند و در آنجا بمرد . شرح حالش در اسدالغابه و اصابه آمده است . و فضل‌بن عباس‌بن عبدالمطلب بزرگترين فرزند عباس ، در فتح مكه و حنين با رسول‌خدا ( ص ) شركت نمود و چون مردم گريختند او در كنار آن حضرت استوار بماند . در غسل رسول‌اللّه و دفن آن حضرت نيز حاضر بود و در نبرد « مرج الصفراء » يا « اجنادين » شام كه هر دو در سال 18 هجرى بودند به شهادت رسيد . و گفته شده كه در نبرد « يرموك » به شهادت رسيد . شرح حالش در استيعاب و اسدالغابه و اصابه آمده است .