قصص الأنبياء ( تاريخ انبياء ) ( از آدم تا خاتم ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٣
فصل سوم : تفسير آيه « فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ » ،
أَهْلِي هارُونَ أَخِي ؛ و از خانواده‌ام برايم دستيار بگمار ، برادرم هارون را » .
ابن عباس گويد : كوهي را كه موسي از آن بالا رفت ، از آن روي طور سينا نامند كه بر دامنه‌هاي آن درختان بيشمار زيتون است و هركوهي را كه بر رويش درخت و گياه برويد طور سينا يا طور سينين گويند و اگر كوهي درخت و گياه نداشته باشد « طور » ناميده مىشود . « 1 »
به امام زمان عجل اللّه تعالى فرجه الشّريف عرض كردند : فقيهان فريقين درباره آيه « فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُوىً » گفته‌اند كه كفش‌هاي موسي از پوست مردار بود .
امام عليه السّلام فرمودند : اين نادانياي است كه به ناحق به موسي نسبت داده‌اند .
چگونه ممكن است پيامبري با پوشش حرام به نماز ايستد و حرام و حلال خدا را نداند ؟ تفسير راستين آيه اين است كه چون موسي علاقه بسياري به خانواده‌اش داشت خداوند به او فرمود : « فاخلع نعليك » يعني مهر همسر و فرزندت را از دل بيرون كن تا پاكدلانه به من عشق ورزي . « 2 »
مفسران درباره آيه « فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ » چند تفسير را بيان داشته‌اند :
1 . روايت شده است كه موسي كفشى از پوست الاغ مرده برپا داشت . اين روايت را بايد حمل بر تقيه نمود .
2 . موسي كفشى از پوست دبّاغيشده گاو برپا داشت . خداوند به اين دليل امر فرمود كه موسي كفش‌هايش را درآورد كه آن سرزمين پربركت بود .
3 . پابرهنگي نشانه فروتني است و پيشينيان با پاي برهنه به طواف خانه خدا مىپرداختند .
4 . موسي براي در امان ماندن از نجاسات و خزندگان موذي كفش پوشيده بود و از سويى ، طور سينا سرزميني امن بود و ديگر نيازي به كفش نبود .
5 . اين آيه معنايي باطني دارد . به اين معنا كه عشق به خانواده و اموال را از دلت بيرون كن .
( 1 ) . علل الشرايع ج 1 ، ص 86 . ( 2 ) . « احتجاج » جئرس ص 463 .