منع تدوين الحديث ( منع تدوين حديث ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٠٥

2 . مسأله‌اى در صيد

على آمده است كه خداى بزرگ فرمود : وَ ما عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوارِحِ مُكَلِّبِينَ . . . « 1 » ) ؛ ( و آنچه را درندگان آموزش ديده ، سگ‌ها به چنگ مىآورند ) خدا در اين آيه پرندگانِ شكارى را « كلاب » ( سگان ) ناميد « 2 » .

امام باقر عليه السلام بدان جهت با ترس فتوا مىداد كه تحت فشارهاى ترور فكرى اموى مىزيست ؛ زيرا امويان به صيد با پرندگان شكارى مشهور بودند ( چنان كه يزيد و غير او به اين كار دست مىيازيد ) و آن گاه كه در آغاز حكومتِ عبّاسيان ، اين ترس بر طرف شد ، امام صادق عليه السلام به تبيينِ حكمِ آن پرداخت و فرمود :

أمّا الآنَ فإنّا لا نخافُ ولا نُحِلُّ صيدَها إلّا أن تُدْرَك ذكاته فإنّه . . . « 3 »

امّا الآن ما بيم نداريم و شكار پرندگانِ شكارى ( باز ، شاهين ، عقاب ، و . . . ) را حلال نمىشماريم مگر اينكه زنده به دست آيند و تذكيه شوند .

با بررسى اين گزاره فقهى درمىيابيم ادله‌اى كه در اين زمينه هست منحصر به حليّت صيدى است كه تازى ( سگ آموزش ديده ) شكار كند ، نصّ آيه همين است .

از ابى ثعلبه خشنى و عدى بن حاتم طائى ، حليتِ خصوص آنچه را كه كلبِ مُعَلَّم صيد كند ، وارد شده است « 4 » .

از ابن عمر و مجاهد حكايت شده است كه :

شكار ، جز با سگ تازى جايز نمىباشد « 5 » ؛ چراكه خدا مىفرمايد : وَ ما عَلَّمْتُمْ . . . .

ابن حزم اندلسى تصريح دارد به اينكه سنّت نبوى در خصوصِ سگانِ تازى نص دارد و جز آنها را ذكر نكرده است « 6 » .

( 1 ) . مائده / 4 . ( 2 ) . فروع كافى 6 : 207 ، باب صيد البزاة والصقور ، حديث 1 ؛ تهذيب الأحكام 9 : 32 - 33 ، حديث 130 ( متن از اين مأخذ است ) ؛ الاستبصار 4 : 73 ، باب 64 ، حديث 266 . ( 3 ) . همان . ( 4 ) . المغنى 9 : 292 ، كتاب الصيد والذبائح . ( 5 ) . همان : 296 . ( 6 ) . المحلّى 7 : 473 .