منع تدوين الحديث ( منع تدوين حديث ) ( فارسى ) — الصفحة ٤١٤

استمرار جريان اجتهادِ ابوبكر و عمر در دوران معاويه

سازيد و گرامى بداريد ؛ و آنچه را هريك از آنها روايت مىكنند برايم بنويسيد ، و نام ، نام پدر و عشيره‌اش را يادداشت كنيد « 1 » .

و چون فضائل عثمان انتشار يافت ، به آنان نوشت :

حديث درباره عثمان فزونى يافت و در هر شهر و سمت و ناحيه شايع است . آن گاه كه نامه‌ام به شما رسيد ، مردم را به نقل فضائل صحابه و خلفاى نخست فرا خوانيد . هيچ خبرى را كه يكى از مسلمانان درباره ابو تراب روايت مىكنند وانگذاريد مگر اينكه خبرى مناقض با آن را درباره صحابه بياوريد « 2 » .

اين سخن ، سياستِ معاويه را روشن مىسازد و اينكه وى از همه صحابه - به جز امام على عليه السلام - خشنود بود [ و در دوران او ] حديث سازى شايع شد و در فقه راه يافت .

بيهقى روايت مىكند كه :

معاويه به گروهى از اصحاب رسول خدا گفت : رسول خدا از استفاده كردن پوست پلنگ براى زين مركب نهى كرد ؟

گفتند : آرى .

گفت : من هم گواهم . آيا مىدانيد كه پيامبر از پوشيدن طلا - مگر قطعه‌اى از آن - بازداشت ؟

گفتند : بلى .

گفت : آيا مىدانيد كه پيامبر از جمع ميان حج و عمره نهى كرد ؟

گفتند : نه ، به خدا .

گفت : به خدا سوگند ، اينها با هم‌اند « 3 » .

به معاويه ، نيك بنگريد كه چگونه به روش گام به گام ( و گذر از امور ثابت ) دست مىيازد تا براى ايهام و گمراه سازى ديگران آنچه را مىخواهد به آن بچسباند .

( 1 ) . شرح نهج البلاغه 11 : 44 . ( 2 ) . شرح نهج البلاغه 11 : 45 . ( 3 ) . مسند احمد 4 : 99 ؛ مسند عبد بن حميد : 157 ، حديث 419 ؛ سنن بيهقى 5 : 19 ، حديث 8651 ( متنى كه آورديم از اين مأخذ است ) .