منع تدوين الحديث ( منع تدوين حديث ) ( فارسى ) — الصفحة ١٢٥

ابن مسعود و روايات منع

پيداست كه آنچه در اين كتاب‌ها وجود داشت ، كتاب خدا و سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله نبود و گرنه به شگفت نمىآمدند و شيفته نمىشدند ، و مانند ديگر سخنان به شمار مىرفت كه از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت مىشد .

ب ) اين صحيفه‌ها ( به جز كلام ابى درداء و داستان‌هاى او ) عينِ سخنِ صحابى و كسى كه از پيامبر صلى الله عليه و آله يا صحابى نقل كند ، نبود ؛ زيرا در اين روايات نام مُحدِّثانِ اين احاديث و كسانى كه از آنها حديث شده ، نيامده است و همين براى مسند نبودنشان بسنده مىباشد ؛ چراكه گوينده معلوم نيست ، بلكه به تمام معنا مجهول است و به جهالت كاتبِ آنها و كسى كه از او اين محتوا روايت شده - به طور ضمنى - تصريح شده است .

اين صُحُف ( و كتاب‌ها ) اين گونه تعبير شده‌اند :

« كتاباً وَجَدْتُه »

( كتابى را يافتم ) ،

« أصبت . . . صحيفة »

( صحيفه‌اى به دستم رسيد ) ،

« جاء رجلٌ مِن أهل الشام . . . ومعه صحيفة )

( مردى از اهل شام آمد . . . با او كتابى بود ) ،

« فَرَأَيْنا صَحيفةً مع رجل من النَخَع »

( همراه يك مرد نخعى صحيفه‌اى ديديم ) ،

« كنتُ أُجالس أُناساً . . . فإذا عندهم صحيفة »

( با مردمى هم‌نشين بودم . . . نزدشان كتابى ديدم ) ،

« إنّ عندَ ناس كتاباً »

( نزد مردمى كتابى هست ) ،

« رأيتُ مع رجل صحيفةً »

( به همراه مردمى صحيفه‌اى ديدم ) .

اينها همه دلالت دارند بر اينكه مصدر و مأخذ اين كتاب‌ها مجهول ( و ناشناخته ) بود ، پس اعتماد بر آنها در هيچ حالى امكان نداشت .

و امّا صحيفه ابى درداء چيزى جز سخنانِ خودش ( و نه كلام پيامبر ) را در بر نداشت و نيز داستان‌هايى كه از مصادر نامعتبر به دست آورده بود .

ج ) دسته‌اى از اين كتاب‌ها از شام و بعضىشان از مكّه يا يمن آورده شده بودند و برخىشان را نمىدانيم از كجا آمدند ! پس اين صُحُف نوشته‌هاى صحابه شمرده نمىشدند و از محل نزول وحى و بيت نبوّت و مَقَرّ صحابه نيامده بودند . در بعضىشان آمده است :

« كتاباً وَجَدْتُه بالشّام »

( كتابى را كه در شام يافتم ) ،

« جاء رجلٌ مِن أهلِ