بحار الأنوار ( ج 75 ) ( مواعظ امامان ( ع ) ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٣

بخش بيست و پنجم پند و اندرزهاى موسى بن جعفر ( ع )

و عقل شخص كامل نيست مگر اينكه در او چند خصلت باشد .

1 - از كفر و آزار و شرارت او در امان باشند .

2 - براهيابى و بينش و خير و نيكى او اميدوار باشند .

3 - اضافه مال خود را مىبخشد و اضافه گفتار خود را نگه ميدارد .

4 - بهره او از دنيا بمقداريست كه قدرت و نيروى بدنيش را حفظ مىكند ولى در طول زندگى از علم سير نميشود .

5 - خوارى با بودن در خط خدا برايش محبوبتر است از عزت در غير راه خدا .

6 - تواضع و فروتنى محبوبتر است نزد او از شرافت و بزرگمنشى .

7 - كار نيك اندك ديگران را زياد ميشمارد و كار نيك زياد خود را كم .

8 - همه مردم را از خود بهتر ميداند و خود را بدترين مردم در دل خويش ميداند و اين امتياز كه خود را بدتر از همه بدانى اين خصلتها را تكميل مىكند .

هشام هر كه راستگو باشد عملش پاك است و هر كه خوش نيت باشد روزيش زياد مىشود و هر كه نيكوكار به برادران و بخانواده خود باشد عمرش زياد مىشود .

هشام حكمت را به نادان نياموزيد كه ستم بحكمت كرده‌ايد و از اهل حكمت دريغ نداريد كه به آنها ستم روا داشته‌ايد .

هشام همان طورى كه حكمت را براى شما گذاشته‌اند شما نيز دنيا را به آنها واگذاريد .

هشام ، دين ندارد كسى كه مروت ندارد و مروت ندارد كسى كه عقل ندارد و با ارزشترين مردم كسى است كه دنيا را براى خود با ارزش نمىبيند بهاى بدنهاى شما جز بهشت نيست مبادا به چيز ديگرى معامله كنيد .

يا هشام ، امير المؤمنين ( ع ) ميفرمود در صدر مجلس نمىنشيند مگر شخصى كه داراى سه خصلت باشد : 1 - درخواستى از او بشود جواب ميدهد . 2 - وقتى ديگران از سخن عاجز باشند او پاسخگو است . 3 - صاحبنظر است و رايى كه به صلاح وابستگان است ميتواند ارائه دهد اما كسى كه در او هيچ يك از اين خصال نباشد و در صدر مجلس بنشيند او احمق است .

فرمود حسن بن على ( ع ) : وقتى نيازمنديهاى خود را درخواست ميكنيد از اهلش بخواهيد عرضكردند اهل آن كيست ؟ فرمود كسانى كه خداوند در قرآن كريم