بحار الأنوار ( ج 75 ) ( مواعظ امامان ( ع ) ) ( فارسى ) — الصفحة ١٨٦

بخش بيست و سوم مواعظ حضرت صادق جعفر بن محمد عليهما السلام و سفارشات و پند و اندرزهاى آن جناب

نيست خداوند ميفرمايد : بَلِ الْإِنْسانُ عَلى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ انسان بر وضع خود بينا است .

77 - ابو حنيفه به آن جناب عرضكرد يا ابا عبد الله ، چقدر شما تحمل دارى در نماز . فرمود واى بر تو يا نعمان ، مگر نميدانى نماز مايه تقرب هر پرهيزكار است و حج جهاد هر ناتوان و براى هر چيز زكاتى است و زكات بدن روزه است و بهترين اعمال انتظار فرج از جانب خدا است . دعاكننده بدون عمل مانند تير زننده‌ايست كه كمانش زه ندارد اين جملات را حفظ كن .

روزى را بوسيله صدقه پائين بكشيد ( از آسمان ) و مال را بوسيله زكات حفظ كنيد . فقير نشود شخص مقتصد اندازه‌گيرى در مخارج نصف زندگى است . مهربانى نيمى از عقل است . پيرى نيمى از گرفتارى است . كمى اهل و عيال يكى از دو توانگرى است . هر كه پدر و مادر خود را محزون كند عاق و نافرمان آنها است . هر كس بر ران خود بزند موقع مصيبت اجر و مزد خود را از بين برده . نيكوكارى نخواهد بود مگر در نزد شخص شرافتمند و ديندار ، خداوند روزى به اندازه مخارج ميفرستد . صبر را به اندازه مصيبت . هر كس بپاداش دادن معتقد باشد بخشش مىكند اگر خدا براى مورچه خيرى را ميخواست به او بال و پر نمىداد ابن حمدون اضافه نموده هر كس در زندگى تقدير و اندازه داشته باشد خدا به او روزى مىبخشد و هر كه اسراف نمايد و ولخرج باشد محرومش مىكند . ابن حمدون جمله مربوط بمورچه را ذكر نكرده .

78 - به آن جناب عرضكردند چقدر شما فرزندت موسى را دوست دارى ؟ فرمود مايل بودم كه غير از او فرزندى نداشته باشم تا احدى را در محبت و علاقه به او شريك نكنم .

79 - و فرمود سوگند به خدا : سه مطلب از واقعيات است : 1 - هرگز مال به وسيله صدقه و زكات كم نميشود . 2 - به هيچ كس ستمى نمىشود كه تصميم ميگيرد پاسخ آن ستم را بدهد ولى بعد خشم خود را فرو مىخورد خداوند بجاى اين تغيير تصميم به او عزت مىبخشد . و هيچ كس راه سؤال و درخواست از مردم را بر خود نگشود جز اينكه درى از فقر بر خود باز كرد .

80 - و فرمود سه چيز است كه خداوند بوسيله آنها پيوسته عزت و شرافت مرد مسلمان را ميافزايد : 1 - چشم‌پوشى از كسى كه به تو ستم نموده . 2 - و بخشيدن