فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٦
- نكته :
است يا غلط ؟
آنچه مهم است صورت اول است كه اثبات شود استعمال لفظ در بيش از يك معنى مستلزم محال نخواهد بود . « 1 »
در بحث فوق پنج قول وجود دارد :
1 - مطلقا جايز است .
2 - مطلقا جايز نيست .
3 - در لفظ مفرد جايز نيست ولى در تثنيه و جمع جايز است .
4 - در ايجاب جايز نيست ولى در نفى جايز است .
5 - بايد توقف كرد و هيچكدام از اقوال فوق را نمىتوان اختيار نمود . « 2 »
بعد از فرض امكان استعمال لفظ در بيش از يك معنى ، اختلاف است كه آيا اين استعمال حقيقت است يا مجاز ؟
- نكته :
- نكته :
بايد توجه داشت كه اشتراك لفظى و معنوى دو مفهوم نسبى هستند ؛ به اين معنى كه يك لفظ ممكن است هم مشترك لفظى باشد و هم مشترك معنوى ولى از دو جهت . مثلا لفظ شير به اعتبار اطلاق بر سه معناى متباين و متفاوت ؛ مشترك لفظى است ، ولى همين لفظ شير به اعتبار اطلاق بر شير انسان و گاو و گوسفند ، مشترك معنوى است .
( 1 ) نهاية الاصول ، ص 59 . ( 2 ) تمهيد القواعد ، ص 89 ، قاعده 21 ؛ ارشاد الفحول ، ص 20 .