فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٩
- اقسام دليل :
مفهوم مخالف را دليل الخطاب گويند . به عنوان « مفهوم » رجوع شود .
6 - دليل شرعى :
اگر كسى كه دليل را معتبر مىكند شارع باشد ، آن دليل را دليل شرعى و اماره‌ى شرعى گويند . مانند : خبر ثقه و خبر عادل .
7 - دليل عقلى :
اگر اعتبار دليل به وسيله‌ى عقل باشد ، آن را دليل عقلى و اماره‌ى عقلى مىگويند . مانند ظن انسدادى بنا بر حكومت . به عنوان « حكومت » رجوع شود .
دليل عقلى ، خود به « عقلى مستقل » و « عقلى غير مستقل » تقسيم مىشود . به عنوان « استدلال » رجوع شود .
8 - دليل فقاهتى :
دليل فقاهتى يا اصل عملى ، دليلى را گويند كه براى استخراج احكام ظاهرى مورد استفاده قرار مىگيرد ، و عبارت است از برائت ، احتياط ، تخيير و استصحاب . به عنوان « اصول عمليه » و « حكم » رجوع شود .
9 - دليل لبّى « 1 » :
دليل لبّى ، دليل غير لفظى را گويند ، مانند اجماع ، عقل ، سيره و ضرورت .
- چه فرقى هست بين دليل لبّى و دليل عقلى ؟
دليل لبّى ، اعم از دليل عقلى است ، يعنى دليل لبّى هم شامل جايى مىشود كه دليل عقل ، از امور عقلى ضرورى ( بديهى ) باشد ، و هم شامل جايى مىشود كه
( 1 ) اصول الفقه ، ج 1 ، ص 140 ؛ الكفاية ، ج 1 ، ص 343 ؛ مطارح الانظار ، ص 194 ؛ معجم الفروق اللغوية ، ص 461 .