فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢
- اجمال كلام :
مؤمن و كافر . « 1 »
- اعلال ، مانند لفظ مختار كه به واسطه اعلال ، صورت فاعلى و مفعولى آن يكسان است .
- قرينه ، يعنى كلام هنگام صدور همراه با قرينه‌اى بوده باشد كه موقع رسيدن به مخاطب ، آن قرينه از بين رفته باشد و موجب اجمال كلام شود . خواه قرينه حاليه باشد يا مقاليه . به عنوان « قرينه » رجوع شود .
- قطعه قطعه كردن كلام ، گاهى كلام موقع صدور واحد است و روشن ؛ ولى بعد به صورت قطعه‌هاى مجزّا در مىآيد و به واسطه چند قطعه شدن مجمل مىشود .
- نقل كلام به مضمون و با واسطه‌هاى متعدد .
- تعداد قرائت ، مانند « يطهرن » با تشديد و بدون تشديد كه حكم در هر قرائت مختلف مىشود . اگر بدون تشديد قرائت شود يعنى : تا اينكه پاك شوند .
ولى اگر با تشديد قرائت شود ، يعنى : تا اينكه خود را پاك كنند .
- اختلاف در تفسير ، مانند كلمه « غنا » كه مفهوم آن روشن نيست و موجب اختلاف اهل فن در تفسير آن شده است .
- روشن نبودن مرجع ضمير ، مانند شخصى كه در جواب سؤال‌كننده از افضل اصحاب پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : « من بنته فى بيته » ، كسى كه دخترش در خانه اوست . زيرا هم دختر ابو بكر در خانه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بود و هم دختر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در
( 1 ) البته اين كلام منافاتى با اجراى اصالة الاطلاق ندارد ، زيرا اين مرحله با قطع نظر از اجراى آن اصل است .