فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥٨

- تفاوت اصل و اماره :

نوعى در نظر شارع مهم‌تر از اين بوده كه احيانا در برخى موارد نيز ممكن است عمل به اين ظنون موجب فوت واقع شود . كما اينكه خداوند تبارك و تعالى در سوره مباركه بقره آيه 85 مىفرمايد : يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ .

به همين خاطر مىبينيم شارع در امورى كه مربوط به جان و ناموس مردم مىشود ، به متابعت ظن اكتفا نكرده و خواستار تحصيل واقع در اين موارد است . « 1 »

- تفاوت اصل و اماره :

- تفاوت اصل و اماره :

با توجه به مطالب بيان شده معلوم شد كه اصل و اماره از چند جهت با يكديگر تفاوت دارند .

1 - اماره نظر به واقع دارد و متعلق خود را ثابت مىكند ، ولى اصل ، نظر به واقع ندارد و تنها در مقام عمل ، جعل وظيفه مىكند براى شخص شاك ولى متعلق خود را ثابت نمىكند .

2 - اماره حتى در صورت تمكن از علم نيز حجّت است ، ولى اصل ، تنها با فقدان علم و اماره حجّت است .

3 - در موضوع اصل ، شك اخذ شده بخلاف اماره كه شك در موضوع آن اخذ نشده است . هرچند مباحث مربوط به اماره بسيار گسترده و فراوان در كلمات علما ذكر شده است ، ولى ما به لحاظ رعايت اختصار به همين اندازه اكتفا كرديم . جهت مطالعه بيشتر ، علاقمندان را به مطالعه منابع ذيل دعوت مىكنيم « 2 » .

( 1 ) اصول الفقه ، ج 2 ، ص 35 - 34 . ( 2 ) الكفاية ، ج 2 ، ص 42 ؛ الاصول العامة ، ص 449 و 25 .