خمسون ومائة صحابي مختلق ( يكصد و پنجاه صحابي ساختگى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٠

تعريف زندقه در دستگاه خلافت

زنديق در زبان عرب

زنديق در زبان عرب

نام زنديق نخست در زبان عرب به پيروان مانى اطلاق مىشد كه جهان را از دو اصل ازلى نور و ظلمت مىپنداشتند و به همين سبب آنها را دوگانه پرست مىشناختند .

سپس اين نام اطلاق شد به ماديون ، آنان كه منكر خدا و پيروان و كتاب هاى آسمانى هستند ، و معتقد به ابديت جهان ، و منكر دنياى ديگر و عوالم ما بعد الطبيعه مىباشند .

بعد اين نام بر كسى گذاشته شد كه منكر يكى از اصول دين اسلام باشد و يا رأيى ارائه دهد كه آن رأى در نتيجه منكر يكى از اصول عقايد باشد ( 3 ) .

پس از آن اين نام تغيير جهت داد ، و به هر كس كه مخالف مذهب اهل سنت بود اطلاق گرديد و در آخر به هر شاعر ياوه گو و بى شرم و حيايى كه بى ملاحظه دم از معشوق مىزند و يا هر نويسنده اى از اين قبيل و طرف داران آنها گفته مىشد . « 1 »

تعريف زندقه در دستگاه خلافت

تعريف زندقه در دستگاه خلافت

شايد قديمى ترين تعريفى كه به صورت رسمى و دولتى از زنديقان شده است در متن وصيت زير باشد كه مهدى خليفهء عباسى به ولى عهد و فرزندش موسى نموده است .

زنديقى را به خدمت مهدى خليفه مىآوردند ، و خليفه به او پيشنهاد توبه مىكند و چون آن زنديق زير بار نمىرود ، خليفه دستور مىدهد تا گردنش را بزنند و جنازه اش را بر دار بياويزند . پس از اين پيش آمد مهدى خليفه روى به فرزندش كرده و مىگويد :

( 1 ) . همچنين در دايرة المعارف اسلامى نظرات ديگرى دربارهء وجه تسميهء ( زنديقان ) وجود دارد كه ما آن را چندان درست ندانستيم از جمله اين كه : ( زندقه ) معرب ( زندگر ) يا ( زنده گر ) كه به معناى مجدد دين و زنده كنندهء آن ، و يا آن كه معرب ( زن دين ) است كه نمايان گر دين زنان مىباشد ، و يا از ( زنديك ) نشان گر پيروان كتاب زند مزدك مىباشد كه از دين مانى مشتق شده است .