فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ٨٦
( 134 ) شماره نسخه : C 402 ( 568 d )
( 134 ) شماره نسخه : C 402 ( 568 d )
( 134 ) شماره نسخه :
C 402 ( 568 d )
نام كتاب : تاريخ رضائى .
توضيح نام اثر : اين نسخه بدون نام مىباشد و عنوان آن از صفحه الحاقى به جلد توسط صاحب آن تعيين شده است .
پديد آورنده : محمد رضا ابن محمد كاظم . وى در 30 شهريور 1164 قمرى / 23 سپتامبر 1815 ميلادى در شهر هرات در خانواده‌اى مرفه و زمين دار به دنيا آمد و در سال 1230 قمرى / 1815 ميلادى وفات نمود . پدر وى محمد كاظم در دربار بسيارى از حاكمان خراسان چون نادرشاه ، على شاه ، شاهرخ ، احمد شاه درّانى خدمت نموده و در آخرين سالهاى عمرش به عنوان وزير زميندارى منصوب گرديده بود . محمدرضا از شش سالگى تحت آموزش قرار گرفت و در سن 16 سالگى به عنوان وكيل راهى استان غوريان شد ، وى پس از مرگ پدر جايگاه و منصب وزارت او را در اختيار گرفت . اما خيلى زود در سال 1207 قمرى / 1793 - 1792 ميلادى در نتيجه اختلافات به وجود آمده پس از مرگ تيمورشاه بر سر اراضى هرات ، وى مقام خود را از دست داد ، پس از ايشان دزدى و غارت گرى در آن منطقه شيوع پيدا كرد .
تاريخ تأليف اثر : به نقل از خود نويسنده ، وى اين كتاب را در سن 56 سالگى در سال 1220 قمرى / 1806 - 1805 ميلادى به رشته تحرير درآورده است و در 9 رمضان 1222 قمرى / 11 نوامبر 1807 ميلادى به پايان رسانيده است .
مكان تأليف : نيامده است .
شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر شامل بيوگرافى خانوادگى نويسنده مىباشد . اين كتاب با داستان كوتاهى درباره كوچ جد خانوادگى نويسنده سراج الدين على از مكه به خراسان و پسر وى جلال الدين ارشد آغاز مىگردد . اين كتاب با شرح كاملى از زندگى خود نويسنده به پايان مىرسد . بخش اول شرح حال‌ها بر اساس نامه‌هاى خانوادگى آنها و بخش دوم از زندگى نامه و مشاهدات خود مؤلف به نگارش درآمده است . در بخش اول شكايت نامه‌هاى اعضاى خانوادگى نويسنده به دستگاه‌هاى قضائى حكومتى و آثار ادبى اين خاندان ، از منابع مورد استفاده نويسنده بوده است . نامه‌هاى مذكور در اين نسخه مرجع مناسبى جهت تحقيق بر روى مسائل زمين دارى خراسان از قرن شانزدهم تا هجدهم ميلادى است .
آغاز نسخه : شريفترين كلماتى كه متكلمان فصاحت نشان بتكلم آن دهان كشايند .
پايان نسخه : نيامده است .
كمال يا نقصان نسخه : در اين نسخه صفحات 43 - 3 شامل بيوگرافى نياكان ، صفحات 62 - 44 شامل بيوگرافى پدر ، صفحات 111 - 63 بيوگرافى خود نويسنده است ، اما به ظاهر اين فهرست كامل نمى باشد .
تاريخ كتابت : تاريخ كتابت اين نسخه با تاريخ تأليف كتاب يكسان است .
مكان كتابت : خراسان .
نام كاتب : نيامده است .
اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در حاشيه بسيارى از صفحات يادداشت‌هايى از خواهر زاده مؤلف آمده است كه در يكى از آنها تاريخ مرگ مؤلف و خانواده وى ذكر گرديده است .
سابقه نسخه : نيامده است .
اندازه صفحه : 30 * 20 ؛ تعداد برگ : 08 + 111 ؛ تعداد سطر : 17 ؛ اندازه متن : 23 - 24 * 13 - 5 . 13 .
نوع كاغذ : كاغذ شرقى .
نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين فصل‌ها و برخى اسامى خاص با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است .
نوع خط : خط نستعليق .
نوع جلد : صحافى شرقى ( آسياى مركزى ) ، مقوائى ، با عطف چرمى .