فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ٥٤٠

( 990 ) 21 . شماره نسخه : C 104 ( 265 a )

اول متعلق به گردآورنده نخست و داراى نمونه‌هاى شعرى كمتر تنها از 66 شاعر و موخره مىباشد ، اما ويرايش دوم گسترده تر ، توسط افراد ديگر تكميل گرديده و شامل آثارى از 74 شاعر مىباشد . اين نسخه خطى متعلق به ويرايش نخست مىباشد ، مقدمه آن از بعدها به متن اصلى افزوده گرديده و از روى ويرايش دوم رونويسى شده و شامل : بحر الطويل فضلى ، بحرالطويل مشرف ، ادا - مخمّس ( به زبان عربى ) ، و غزلى از مولوى نيز مىباشد . تقسيم بندى اين مجموعه بر اساس انواع ادبى و به كل زير انجام گرفته است :

. I

قصيده ها ، تمامى ( 67 قصيده ) به زبان تاجيكى هستند .

. II

غزلها ، اين گزيده از غزلها به ترتيب الفباى قافيه‌اى آمده‌اند ، غزلها ( 57 مورد ) به زبانهاى تاجيكى و ازبكى هستند .

. III

« بندها و مستزادها » .

. IV

قطعه ، رباعىها و ابيات متفرقه ) .

. V

« قطعه ها » .

. VI

« انجامه » يا « خاتمه الكتاب و ذكر شعراى پايتخت » « 1 » .

. VII

« رساله نامه و فغان » ، نويسنده سلطان خواجه خان احرارى ملقب به ادا است . ( تاريخ وفات سالهاى 1250 - 51 قمرى / 35 - 1834 يا سالهاى 36 - 1835 ميلادى مىباشد ) ، در اين بخش 289 بيت وجود دارد .

VIII .

يادداشتها پراكنده ديگرى طى سالهاى 1246 - 1283 قمرى / 31 - 1830 تا 67 - 1866 ميلادى مىباشد . اين بخش تكميلى و شامل اشعارى به زبان فارسى است . تاريخ كتابت : 1244 قمرى / 29 - 1828 ميلادى .

مكان كتابت : آسياى مركزى ( سمرقند ) .

نام كاتب : ملا على محمد تركمان ، سپس نوا ، ولى ، ميرزا طاهر بخش‌هايى به اين نسخه اضافه نموده‌اند .

اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در حاشيه بسيارى از صفحات نسخهادداشتهايى در خصوص زندگى شاعران موجود در متن آمده

است .

سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط ك . گ . زالمان در سال 1897 ميلادى به انستيتو وارد شده است .

اندازه صفحه : 6 . 25 * 5 . 15 سانتيمتر ؛

تعداد برگها : 321 برگ ؛

تعداد سطور : اشعار در دو ستون و در 17 سطر ؛

اندازه متن : 5 . 19 * 9 سانتيمتر .

نوع كاغذ : كاغذ شرقى ، نازك و به رنگ زرد مىباشد .

نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين اشعار و اسامى شاعران با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است .

نوع خط : خط نستعليق حرفه‌اى .

نوع جلد : صحافى آسياى مركزى ، مقوايى ، با روكش چرمى قرمز مىباشد . نام صحاف اين نسخه « ايشان قلى صحاف » است .

( 990 ) 21 . شماره نسخه : C 104 ( 265 a )

( 990 ) 21 . شماره نسخه :

C 104 ( 265 a )

نام كتاب : نسخه ديگرى از كتاب سابق ( مجموعه شاعران )

توضيح نام اثر : در ابتداى اين نسخه عنوان « مجموع خوقندى » ، « الشعراء خوقندى » آمده است .

تاريخ گردآورى اثر : سال 1263 قمرى / 47 - 1846 ميلادى .

مكان گردآورى : سمرقند .

كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه متعلق به ويرايش دوم از اثر و شامل آثار 60 شاعر است ، به لحاظ بخشها و تعداد شاعران و ترتيب قرارگيرى آنها تقريبا همانند نسخه توصيفى بالا مىباشد ؛ اما نسخه قبل نسبت به اين نسخه كامل تر است . اين نسخه خطى به ترتيب شامل :

. I

قصيده ها ، اين بخش شامل 66 قصيده به زبان تاجيكى است .

. II

« غزلها » ، اين بخش شامل غزلهايى به زبانهاى تاجيكى و ازبكى است .

. III

« متزادها » ،

. V

« شعرها »

. VI

« انجامه » يا « خاتمه الكتاب و ذكر شعراى پايتخت » .

. VII

« رساله ناله و فغان » مىباشد .

آغاز اين نسخه همانند نسخه قبل مىباشد .

. VIII

در آخر اين رساله ، بخش تكميلى از آثار شاعران بخارايى و سمرقندى مربوط به سالهاى 1243 - 1263 قمرى / 1846 - 1827 ميلادى آمده است .

تاريخ كتابت : سال 1263 قمرى / 47 - 1846 ميلادى .

مكان كتابت : سمرقند .

نام كاتب : ملا محمد لطيف كلابى .

سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط خ . فيض خانف در سال 1866 ميلادى به انستيتو وارد شده است .

اندازه صفحه : 7 . 31 * 6 . 17 سانتيمتر ؛

( 1 ) . منظور از پايتخت خوقند است . ( ويراستار )