فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ٥٢٢

( 975 ) 6 . شماره نسخه : C 692 ( 842 ab )

( 975 ) 6 . شماره نسخه : C 692 ( 842 ab )

( 975 ) 6 . شماره نسخه :

C 692 ( 842 ab )

نام كتاب : جنگ

توضيح نام اثر : عنوان « جنگ » طبق يادداشت صفحه 1 آ توسط يكى از صاحبان پيشين اين مجموعه ادبى در سال 1254 قمرى / 39 - 1838 ميلادى به اين اثر داده شده است ، از سوى ديگر اين اثر در مجموعه نسخهء خطى « ب . دورن » با عنوان « كتاب نظم و نثر » آمده است .

تاريخ گردآورى اثر : سال 1084 قمرى / 1674 ميلادى .

مكان گردآورى : اصفهان . اين اثر به سفارش شيخ على فندرسكى ( مطابق يادداشت صفحه 239 آ ) تدوين گرديده است .

شرح اجمالى محتواى اثر : اين آلبوم شامل رساله‌هاى فلسفى و صوفى ، همچنين دربردارنده نمونه‌هايى از نامه‌هاى ادراى و شخصى مىباشد . در اين اثر اشعار كوتاه ( مثنوى ) از 32 شاعر پارسى قرن يازدهم لغايت هفدهم ميلادى به ترتيب ذيل آمده است :

. I

« انيس الارواح » ، عنوان ديگر اين اثر « رساله فى مسائل موسيقى » است . نويسنده ابن كاشف الدين محمد ابراهيم يزدى است .

. II

نُه تركيب نثر مسجع اديب و شاعر ملا طغرايى مشهدى كه ظاهرا در سالهاى 68 - 1667 ميلادى بدرود حيات گفته است ، اما در كاتالوگ دانشگاه تهران و همچنين در كتاب راهنماى منزوى تاريخ وفات وى 89 - 1688 ميلادى ذكر شده است . اين نه تركيب عبارتند از :

1 - فردوسيه ، ( نام ديگرش : نظم ونثر طغراى مشهدى درتعريف كشمير بهشت نظير )

2 - الهاميه ، ( اين قسمت اثرى عرفانى فلسفى به همراه يادداشتهايى كه نويسنده در احوال خود نوشته است ) ،

3 - رقعه كه به جهت ميرزا بزمى نوشته ،

4 - رقعه كه در طب هون « 1 » به يكى از اعزّه نوشته ،

5 - مجمع الغرايب ، ( اين نسخه ناقص به همراه اختصارات است ) ، ( در تعريف درياچهء كَمَم )

6 - عبرت نامه كه به مقيما نوشته ،

7 - معذرت نامه كه به ميرزا حمزه نوشته ،

8 - ديباچه معيار الادراك ، ( پيش گفتار اين نسخه درباره ديوان حافظ مىباشد . اين نسخه تقريبا برابر با نسخه ديگرى معروف به « آهنگ بلبل » يا « جوش بلبل » بسيار نزديك مىباشد . اين نسخه ناقص به همراه اختصارات است ) ،

9 - رقعه كه به سيادت پناه مير محمد عليا نوشته .

. III

مجموعه‌اى شامل چهارده اثر ادبى منثور از نويسنده مشهور « نصير الدين محمد انعام همدانى » مشهور به نصير يا « نصيرهمدانى » ( متوفى 1030 قمرى / 1621 ميلادى ) مىباشد . نثر مسجع ، وى را در ايران و هندوستان به شهرت زيادى رساند .

شامل صفحات 20 - 22 ، « نصيراى همدانى در ترغيب پادشاه ايران بدار السلطنه اصفهان نوشته » . اين بخش در چاپ

( FII , XVIII , 1927 )

با عنوان « ديباچه در وصف حال خود و تعريف اصفهان و مفارقت شاه جنت مكان » آمده است .

شامل صفحات 22 - 23 ، « رقعه كه به ميرزا هادى نوشته » .

شامل صفحات 24 آ و 24 ب ، « رقعه كه به مظفر حسين نوشته » .

شامل صفحات 24 ب ، « رقعه كه به ميرزا محمد امين مير جمله نوشته و اسطرلاب » .

شامل صفحات 24 ب - 25 ، « طلب نموده ديباچه كه بر بياض يكى از اعزه نوشته » .

شامل صفحات 25 آ و 25 ب ، « نوشته به يكى از اعزه اصفهان نوشته » .

7 - شامل صفحات 25 ب - 26 آ ، « رقعه كه به ميخوان نوشته » .

8 - شامل صفحات 26 آ و 26 ب ، « و له نسخه مفرح دلگشا كه اطباى حكمت اساس » .

9 - شامل صفحات 26 ب - 27 آ ، « رقعه كه به ميرزا معين ميراب اصفهان در طلب آب نوشته » .

10 - شامل صفحات 27 آ - 28 آ ، « در مدح امام قلى خان » .

11 - شامل صفحات 28 آ و 28 ب ، « رقعه كه به مرحومى مير محمد مومن پيشوا نوشته » .

12 - شامل صفحات 28 ب - 29 آ ، « ديباچه كه بر مرقع يكى از اكابر ايران نوشته » .

13 - شامل صفحه 29 آ ، « به يكى از ياران سخن دان نوشته » .

14 - شامل صفحات 29 آ و 29 ب ، « رقعه كه در باب غزل طرحى موزون اصفهان نوشته » .

. IV

اين فصل از اثر شامل صفحات 29 ب - 32 ب مشتمل بر سه نامه و يك پيش گفتار ، نثرهاى ادبى كه دو تا از آنها داراى عنوانهاى زير هستند :

« قاضى عضد در طلب عرق نوشته » و « عرضه داشت عجزه


( 1 ) . شايد ( خون ) باشد ( ويراستار ) .