فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ٥٢٠

( 972 ) 3 . شماره نسخه : C 860

شاعران هرات در دربار شاهرخ ( تاريخ وفات 850 قمرى / 1447 ميلادى ) و همچنين اشعار عليشير نوايى گردآورى شده است . اين اثر داراى دو بخش مىباشد ، بخش اول شامل صفحات 1 - 130 و بخش دوم ( تكميلى ) شامل صفحات 131 - 153 است . بخش اصلى اين مجموعه ادبى شامل منتخب اشعارى از جامى ، حسن دهلوى ، امير خسرو ، عراقى ، حافظ ، كمال خجندى ، شاهى ، اشرف و . . . است .

تاريخ كتابت : پيش از دهه 20 قرن 16 ميلادى .

مكان كتابت : به احتمال زياد در ايران ( خراسان - هرات ) .

اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در حاشيه صفحات 52 ، 64 ، 66 ، 67 ، 70 ، 71 ، 95 ، 96 ، 97 ، 104 - 107 ، 109 ، 112 - 114 ، 115 ، 118 ، 119 ، 120 ، 132 ، 133 ، 139 ، 141 ، 142 ، 147 - 153 غزليات ، قطعه و رباعياتى از شاعرانى چون خيام ، شيخ ابوالخير و سخنانى از على ابن ابى طالب [ عليه السلام ] آمده است . در صفحه 92 ، 93 و برگ آخر كتاب مُهرى به نام صاحب پيشين نسخه آمده است .

سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط ژ . ل . روسو در سال 1819 ميلادى به انستيتو وارد شده است .

اندازه صفحه : 16 * 11 سانتيمتر ؛

تعداد برگها : 153 برگ ، اين نسخه خطى داراى دو صفحه سفيد ديگر مىباشد كه بر روى صفحه سفيد آغازين فهرست ناقصى از نام شاعران آمده است ؛

تعداد سطور : بخش اول داراى 10 سطر در دو ستون و بخش دوم داراى 6 - 13 سطر در يك تا سه ستون مىباشد ؛

اندازه متن : 5 . 11 * 5 . 7 سانتيمتر در بخش اول ، 4 . 13 * 2 . 7 سانتيمتر در بخش دوم ،

نوع كاغذ : كاغذ شرقى ، ضخيم و براق كرم رنگ .

نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه نوشته شده است .

نوع خط : خط نستعليق ريز .

نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوايى ، ظريف با جلاى قرمز رنگ و داراى عطف چرم قرمز رنگ مىباشد . اين نسخه خطى بعدها مرمت و بازسازى گشته ( توسط صحاف اروپايى ) است .

( 972 ) 3 . شماره نسخه : C 860

( 972 ) 3 . شماره نسخه :

C 860

نام كتاب : مجموعه اشعار

توضيح نام اثر : در يادداشتهاى حاشيه اين نسخه در صفحه سفيد ابتدا عنوان « جنگ » و در صفحه عنوان « مجموعه » آمده است .

نام گرد آورنده اثر : كاتب و گردآورنده اين اثر خطاط مشهور هرات « على حسين كاتب هروى » ، ملقب به « كاتب السلطان » كاتب دربار سلطان حسين بايقرا ( 842 - 911 قمرى / 1438 - 1506 ميلادى ) مىباشد . گردآورى اين اثر براى كتابخانه دربار بخارا سفارش شده بود .

تاريخ گردآورى اثر : سال 935 قمرى / 1529 ميلادى .

مكان گردآورى : هرات .

شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر شامل غزليات شاعران هرات در نيمه دوم قرن پانزدهم ميلادى با تمركز بر شاعر بزرگ عليشير نوايى مىباشد . همچنين اين اثر دربردارنده اشعار شاعران ايرانى و هندى مشهور در هرات و آسياى ميانه مىباشد . اشعار بر اساس حروف الفبا نگارش شده‌اند . اين مجموعه ادبى شامل منتخب اشعارى از خسرو ( دهلوى ) ، حافظ ، شاهى ، جامى ، حسن ( دهلوى ) ، كمال ( خجندى ) ، اهلى ، محرمى و . . . مىباشد .

تاريخ كتابت : ماه ذى القعده سال 935 قمرى / جولاى - آوگست 1529 ميلادى .

مكان كتابت : بخارا .

نام كاتب : على حسين كاتب هروى .

اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در صفحه 1 آ ، 8 مهر به نام صاحبان پيشين نسخه آمده است كه در اين بين تنها نام « الله محمد على » خوانا مىباشد . در صفحه 56 مهرى به نام سفير پيشين روسيه در ايران « شاهزاده دولگاروك » آمده است . در صفحه سفيد اول كتاب عبارت « هو مجموعه به خط قِبلهُ الكُتّاب ملا مير على استاد مرحوم مير عماد در دارالعلم شيراز ابتياع شد بقيمتى كه نمىتوان نوشت فى تاريخ شهر رمضان المبارك سنه 114 » نوشته شده است « 1 » .

سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط بخش علمى وزارت امور خارجه روسيه به انستيتو وارد شده است .

اندازه صفحه : 22 * 13 سانتيمتر ؛

تعداد برگها : 56 برگ ؛

تعداد سطور : اشعار در دو ستون در سمت راست در 8 سطر و در سمت چپ با 6 سطر نوشته شده است ؛

اندازه متن : 14 * 6 سانتيمتر .

نوع كاغذ : كاغذ شرقى ( سمرقندى ) ، ضخيم و براق كرم رنگ مىباشد .

( 1 ) . سال 1143 قمرى صحيح است . در عبارت عربى همچنين آمده : " قد انتقل بالبيع الشرعى فى ملكه العبد محمد رضا فى سنهء 1143 " ( ويراستار ) .