فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ٤٨٤

( 902 ) 68 . شماره نسخه : C 1962 ( Nov . 1235 )

نوع كاغذ : شرقى ، براق و سايه روشن زرد رنگ .

نوع جوهر : جوهر سياه و عناوين بخش‌ها با دوات قرمز .

نوع خط : نستعليق واضح .

نوع جلد : شرقى ، از چرم تيره و نرم و كار غيرحرفه‌اى .

( 901 ) 67 . شماره نسخه : ر 1723 ( Nov . 1578 )

( 901 ) 67 . شماره نسخه : ر

1723 ( Nov . 1578 )

نام كتاب : نسخه ديگرى از كتاب سابق ( تحفه‌العراقين )

شرح اجمالى از محتواى اثر : نسخه كامل خوشنويسى وهنرى كه داراى شباهت هايى در قرار گرفتن بخش‌ها وعنوان آنها است و شامل ابيات جالب و همچنين اشعارى جداگانه است . با برخى ديگر چاپ‌هاى ديگر نسخه و چاپ قريب تطبيق دارد .

آغاز نسخه : نيامده است .

پايان نسخه : نيامده است .

كمال يا نقصان نسخه : اوراق زيادى از جلد جدا شده ولى متن خوب حفظ شده است .

تاريخ كتابت : بيست و دوم رمضان سال 1289 هجرى قمرى برابر با بيست و چهارم نوامبر سال 1872 ميلادى .

مكان كتابت : شايد در شيراز .

نام كاتب : شيخ على ميرزا .

سابقه نسخه : در سال 1928 ميلادى وارد روسيه شده است .

اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : يادداشتى در آخرين صفحه نسخه با دست نوشته يكى از صاحبان متاخر تر نسخه به نام محمد حسين است .

اندازه صفحه : 12 * 22 ، 5 سانتيمتر ؛ تعداد برگها : 003 + 109 + 02 برگ ؛

تعداد سطور : 15 سطر ؛ اندازه متن : 6 * 16 سانتيمتر .

نوع كاغذ : شرقى ، براق ، خاكسترى ، زرد رنگ .

نوع جوهر : جوهر سياه و عناوين بخش‌ها با جوهرقرمز و آبى رنگ .

نوع خط : نستعليق ظريف .

نوع جلد : شرقى ، مقوايى ، با لاك زرد روشن و قرمز ( از داخل ) رنگ شده و پوشش از رنگ‌هاى تزييناتى است .

( 902 ) 68 . شماره نسخه : C 1962 ( Nov . 1235 )

( 902 ) 68 . شماره نسخه :

C 1962 ( Nov . 1235 )

نام كتاب : ديوان ظهير فاريابى

پديدآورنده : نويسنده ظهيرالدين ابوالفضل طاهر بن محمد فاريابى با نام ادبى ظهير است ، كه حدود سال 550 هجرى قمرى برابر با 1156 ميلادى در فارياب ( خراسان ) به دنيا آمد و در سال‌هاى 598 هجرى قمرى برابر با 02 - 1201 ميلادى در تبريز از دنيا رفت . در جوانى براى استفاده از حمايت طغرل شاه به نيشابور رفت قصايد زيادى را شاعر به مدح وى اختصاص داده است . در سال 582 هجرى قمرى برابر با 1187 ميلادى ظهير به اصفهان ، نزد صدر الدين عبد الطيف رفت . در پايان عمر ظهير دربار راترك و در تنهايى زندگى كرد . ديوان ظهير با تعداد 4848 بيت قصيده ، ترجيع بند ، غزل ، رباعى ، قطعه و اشعارى كوچك به شكل مثنوى به چا پ رسيده است . ديوان وى كمى بعد از مرگش و با پيشنهاد شاعر هم عصر ولى جوانتر از وى مجد خمگر ( همگر ) و مقدمه او بر ديوان فارايابى گرد آورى شد .

شرح اجمالى از محتواى اثر : در نسخه حاضر مقدمه از بين رفته و بزرگترين قصيده وى 83 بيت و كوچكترين آن 11 بيت است . ظهير در اشعار زيباى خود تحت تاثير ؛ انورى ، مختارى غزنوى قرار دارد . در قصايد وى حوادث تاريخى مرتبط با جنگ و مراسم دربار منعكس است . بجز حاكمان ذكر شده در قصايد ظهير با فهرست طويل ديگر اسامى مواجه هستيم . نسخه حاضر قديمىترين نسخه ديوان ظهير است كه پايان نسخه از بين رفته و ديوان به دو بخش تقسيم شده است . بخش قصايد كه شامل 69 قصيده و دو ترجيع بند و بخش قطعات كه سه رباعى و 26 قطعه رادر بر دارد . اين اشعار بدون توجه به ترتيبات الفبايى و يا تاريخ نگارى و موضوعى تنظيم شده است . با وجود معايب ، اين نسخه در خود تفاسير مختلفى را جا داده است . ديوان در يك جلد با ديوان خواجوى كرمانى و با يك دست خط و يك جنس كاغذ نازك تدوين شده است . نسخه به طور هنرى رونويسى شده است .

آغاز نسخه : « سپيده دم چون شدم محرم سراى سرور

شنيدم آيت ثوبوا الى الله از لب حور »

پايان نسخه : « من آن گداى سخن پيشه ام كه وقت مديح زنند خوش سخنان لاف پادشاهى من »

كمال يا نقصان نسخه : آخر نسخه گمشده و فاصله بين صفحات و در واقع صفحه بندى ندارد . و در بسيارى از اوراق لكه‌هاى ناشى از رطوبت و پارگى در لبه‌هاى نسخه و خرابى نسخه را شاهديم و اين نسخه تقريبا از جلد جدا شده و ترميمات قديمى روى اوراق جداگانه انجام شده است .

تاريخ كتابت : 11 شوال سال 878 هجرى قمرى برابر با يكم مارس سال 1474 ميلادى .