فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٦

( 670 ) 16 . شماره نسخه : A 762 ( Nov . 488 )

( 669 ) 15 . شماره نسخه : 2447

( 669 ) 15 . شماره نسخه :

2447

نام كتاب : حكايت

شرح اجمالى محتواى اثر : اين نسخه شامل سه داستان است كه خلاصه‌اى از آنها مىآيد :

1 . يكى از داستان‌هاى بدون عنوان اين مجموعه به ترتيب زير آغاز مىشود :

« حكايت سلطان حسين ميرزا چنين آورده ( كذا ) كه سلطان حسين ميرزا را دو حرم بود روزيكه سلطان حسين را آرزوى روى حيات « 1 » شد اما حيات را عذرى واقع شده بود احوالى خود را عرض كرده . . . . . . . . . . . »

اين داستان ، واريانت ديگرى از

No 6 / 6

است ، كه در آنجا نيز عنوان داستان وجود ندارد . اسامى شعرا در اينجا ؛ ملا انيس ، ملا عرفى ، رونقى و خواجه خسرو است . داستان با بخشيدن خسرو به پايان مىرسد . سلطان به او پيشنهاد مىكند كه پاداشى را به سليقه خود انتخاب كند ، و خسرو از سلطان مىخواهد كه او را با نام نغمه سراى دربار بخواند .

2 . يكى ديگر از داستان‌هاى بدون عنوان اين مجموعه به ترتيب زير آغاز مىشود :

« يك روز سلطان همراه چند از محرمان نزديك خود براى شكار بيرون شهر اراده كرده بود كه به يك قريه از قريه‌هاى هرات رسيد . . . . . . . . . . »

و اما داستان : سلطان حسين به هنگام شكار در حوالى يكى از روستاهاى هرات ، دختر زيبايى را مىبيند كه به سلطان هم به زبان فارسى و هم به زبان تركى به خوبى پاسخ مىدهد . حسين به مير على شير دستور مىدهد كه آن دختر را با خود ببرند .

3 . يكى ديگر از داستان‌هاى بدون عنوان اين مجموعه به ترتيب زير آغاز مىشود :

« يك روزى سلطان حسين نشسته بود كه عادت سلطان همين بود كه هر مردى كه به خدمت سلطان آمده يك بيتى يا مصراعى گويد . . . . . . . . . »

و اما داستان : روزى دهقانى اهل حوالى هرات در دربار سلطان حسين بوده است و با ذكاوت و هوش خود مورد لطف و محبت سلطان قرار مىگيرد .

تاريخ كتابت : سال 1278 قمرى / 55 - 1854 ميلادى .

مكان كتابت : آسياى مركزى ( بلخ ) .

نام كاتب : نيامده است .

سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط مالچانف در سال 190 ميلادى از مسكو به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است .

اندازه صفحه : 26 * 5 . 15 سانتيمتر ؛ تعداد برگها : متن كتاب در حاشيه يك اثر ديگرى در 4 برگ ؛ ( اين نسخه خطى در مجموع داراى 310 برگ مىباشد ) .

تعداد سطور : سطر ؛ اندازه متن : 5 . 16 * 8 سانتيمتر ، اما حاشيه اين 4 برگ به عرض 5 . 4 سانتيمتر مىباشد .

نوع كاغذ : كاغذ شرقى .

نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه نوشته شده است .

نوع خط : خط نستعليق ، صفحات ديگر با دست خط ديگرى نوشته شده است .

نوع جلد : صحافى آسياى مركزى ، مقوايى ، با صفحه رويى كاغذى آلبالويى رنگ ، با سه طرح ترنج ، يكى از ترنج‌ها به نام صحاف ملا عبدالقادر صحاف به تاريخ 1268 قمرى / 52 - 1851 ميلادى مىباشد .

( 670 ) 16 . شماره نسخه : A 762 ( Nov . 488 )

( 670 ) 16 . شماره نسخه :

A 762 ( Nov . 488 )

نام كتاب : حكايت

شرح اجمالى محتواى اثر : اين نسخه شامل دو داستان است كه خلاصه‌اى از آنها مىآيد :

يكى از داستان‌هاى بدون عنوان به ترتيب زير آغاز مىشود :

« اما راويان اخبار و ناقلان آثار و محدثان داستان بوستان كهن و خوشه چينان خرمن چنين روايت مىكنند كه حضرت مولوى در سراى خود نشسته بودند كه از در بارگاه قلندرى در آمد . . . . . . . . . »

موضوع اين داستان با

No 8 / 3

مطابقت دارد ، كه در آنجا نيز داستان عنوان ندارد .

در اينجا متن داستان به طور كامل رونويسى نشده است .

يكى ديگر از داستان‌هاى بدون عنوان به ترتيب زير آغاز مىشود :

« نقل است كه سلطان ابراهيم ادهم پير شده بودند مريدان گفتند . . . . . . . »

و اما داستان : مريدان به ابراهيم ادهم گفتند كه اسبى براى سواركارى بخرد . اما ابراهيم ادهم جواب مىدهد كه اسب‌هاى باوفاى او تشكر و صبر و ديگر كارهاى نيك است .


( 1 ) . نام يكى از حرم يا كنيزها . ويراستار