فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٥

( 638 ) 129 . شماره نسخه : B 555 ( a 475 )

( 637 ) 128 . شماره نسخه : B 556 ( 475 )

( 637 ) 128 . شماره نسخه :

B 556 ( 475 )

نام كتاب : لغت نعمه الله .

توضيح نام اثر : اين اثر گاهى تنها به نام پديدآورنده آن خلاصه مىشود : « نعمه الله » .

پديدآورنده : نعمت الله بن احمد بن مبارك رومى اهل صوفيا ، قاضى آلپ و بغداد بوده و در قسطنطنيه مىزيسته است . او در اواسط سال 969 قمرى ( 62 - 1561 ميلادى ) از دنيا رفت .

تاريخ تأليف اثر : اين فرهنگ پيش از سال 947 قمرى ( 41 - 1540 ميلادى ) گرد آورى شده است .

مكان تأليف : نيامده است .

شرح اجمالى محتواى اثر : اين فرهنگ فارسى به تركى شامل طيف وسيعى از مجموعه لغات عمومى زبان فارسى است كه در ادبيات كلاسيك به كار رفته‌اند . اين فرهنگ متشكل از پيش گفتار پديدآورنده ( به زبان فارسى ) و سه بخش مىباشد .

آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است .

كمال يا نقصان نسخه : متن اين نسخه كامل است .

تاريخ كتابت : سال 966 قمرى ( 59 - 1558 ميلادى ) .

مكان كتابت : تركيه .

نام كاتب : درويش على المولودى دلشاد است .

اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در حاشيه‌ها يادداشتهايى از كاتب نسخه وجود دارد كه تكميل و تصحيح كننده متن هستند . يادداشتهاى صاحبان نسخه به زبان فارسى ( در برگه

a 1

) و به زبان تركى ( در برگه

1 b 00

) وجود دارند ، و اشعارى به زبان فارسى در برگه‌هاى

10 a , 01 b

و به زبان تركى ( در برگه‌هاى

1 a , 176 b 0

هستند . و در برگه

a 1

برچسب مجموعه روسو ديده مىشود .

سابقه نسخه : اين نسخه توسط ژ . ال . روسو در سال 1819 به انستيتوى شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است .

اندازه صفحه : 7 . 12 * 5 . 20 ؛ تعداد برگ : 176 ؛ تعداد سطر : 23 ؛ اندازه متن : 1 . 7 * 8 . 15

نوع كاغذ : كاغذ اروپايى ، محكم ، براق ، و سفيد است ، و برخى از برگه‌ها كدر شده‌اند ، و برگه‌هاى 135 ، 132 مايه‌اى از رنگ مايل به آبى دارند .

نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، و فهرست كلمات فارسى فرهنگ ، عناوين بخشها ، فصلها و قسمتها با جوهر قرمز نوشته شده‌اند .

نوع خط : خط نستعليق حرفه اى .

نوع جلد : صحافى شرقى ، محكم ، مقوايى ، پوشيده شده با تيماج آلبالويى تيره ، و داراى قسمت شيرازه بندى يك تكه و به همراه بست است . در روى هر دو جلدهاى صحافى ، قابهايى طلايى و سه نشان برجسته در وسط آنها وجود دارد كه داراى تزيين طرح گل هستند . داخل جلد صحافى با كاغذى زرد رنگ پوشيده شده است .

( 638 ) 129 . شماره نسخه : B 555 ( a 475 )

( 638 ) 129 . شماره نسخه :

B 555 ( a 475 )

نام كتاب : نسخه ديگرى از كتاب سابق ( لغت نعمه الله ) .

آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است .

كمال يا نقصان نسخه : متن اين نسخه كامل است و با نسخه

B 556

مطابقت دارد .

تاريخ كتابت : محرم 1037 قمرى ، عصر پنجشنبه ( 16 ، 23 ، 30 سپتامبر يا 7 اكتبر 1627 ميلادى ) .

مكان كتابت : شهر بانالوگ ( بانيالوكا « 1 » در يوگوسلاوى ) .

نام كاتب : خليل بن شعبان آقا القوستايندژوى .

اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در حاشيه‌ها به ندرت يادداشتهايى از كاتب نسخه وجود دارد كه تكميل و تصحيح كننده متن هستند . در برگه‌هاى

ob , 1 a 27

اشعارى از صاتب ، و در برگه

a 1

قطعه‌اى از اثر حامى آمده است . در برگه‌هاى

ob , 269 b 72

ابياتى به فارسى ديده مىشود . در برگه‌هاى

269 b

يادداشتهايى به تركى قرار دارد .

سابقه نسخه : اين نسخه توسط گ . فونتون در سال 1878 ميلادى از اودسا به انستيتوى شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است .

اندازه صفحه : 4 . 14 * 20 ؛ تعداد برگ : 269 ؛ تعداد سطر : 21 ؛ اندازه متن : 5 . 9 * 16

نوع كاغذ : كاغذ اروپايى ، سفيد ، نازك ( و برخى برگه‌ها ضخيم ) ، كمى براق است .

نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، و فهرست كلمات فارسى فرهنگ ، عناوين فصلها ، و اسامى شاعرانى كه به آنها ارجاع داده شده ، با جوهر قرمز نوشته شده است .

نوع خط : خط نستعليق غير حرفه اى .

نوع جلد : صحافى اروپايى بر اساس نمونه شرقى : محكم ، مقوايى ، پوشيده شده با كاغذ رنگى ، و داراى قسمت شيرازه بندى از جنس پارچه سبز رنگ است .

( 1 ) . اين شهر اكنون يكى از شهرهاى بوسنى و هرزگوئين مىباشد ( ويراستار ) .