فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ٣١٦

( 597 ) 88 . شماره نسخه : C 1334 ( Nov . 680 )

پايان نسخه : مضمضه فرق موى از سرها در جد حلق و عانه نتف بغل .

كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه كامل نيست . و شامل پيش گفتار پديدآورنده ، فهرست مطالب مختصر شده و متن منظوم با جاى خالىاى پس از برگه

1 b 3

مىباشد ؛ به طور كلى حدود دو سوم از اين فرهنگ يعنى تقريبا 220 بيت از آن در اين نسخه آمده است .

تاريخ كتابت : نيامده است .

مكان كتابت : نيامده است .

نام كاتب : نيامده است .

اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : نيامده است .

سابقه نسخه : نيامده است .

اندازه صفحه : نيامده است ؛ تعداد برگ : 32 ؛ تعداد سطر : 7 ؛ اندازه متن : نيامده است .

نوع كاغذ : نيامده است .

نوع جوهر : نيامده است .

نوع خط : نيامده است .

نوع جلد : نيامده است .

( 596 ) 87 . شماره نسخه : C 299 ( 441 a )

( 596 ) 87 . شماره نسخه :

C 299 ( 441 a )

نام كتاب : مهذب الاسما فى مرتب الحروف و الاشياء .

توضيح نام اثر : اين اثر معمولا با عنوان كوتاه شده « مهذب الاسما » خوانده مىشود .

پديدآورنده : محمود بن عمر بن محمود بن منصور القاضى زنجى سجزى . ظاهرا وى اهل آسياى ميانه بوده ، و در قرن هفتم قمرى ( سيزدهم ميلادى ) مىزيسته است .

تاريخ تأليف اثر : نيامده است .

مكان تأليف : نيامده است .

شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر ، يك فرهنگ عربى به فارسى اسامى و جزها است كه شامل مجموعه وسيعى از اسامى عربى ، و يكى از قديمى ترين و مشهورترين فرهنگها در نوع خود مىباشد . و متشكل از پيشگفتار كوتاهى از پديدآورنده ، فصل جداگانه نه چندان بزرگى درباره اسامى خداوند و بيست و هشت فصل بر اساس حروف الفباى عربى است .

آغاز نسخه : الحمد لله الذى خلق الخلايق بقدرته و خلق بنى آدم بعزته و اختار الانبيا .

پايان نسخه : و سعد الاخبيه و فرع الدلو المقدم و فرع الدلو الموخر و بطن الحوت و هو الرشا دو منزل و ثلثى از منزل برجى باشد .

كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه شامل متن كامل است .

تاريخ كتابت : ذى القعده 1008 قمرى ( مى - ژوئن 1600 ميلادى )

مكان كتابت : آسياى ميانه .

نام كاتب : خواجه محمد بن مولانا هاشم سمرقندى .

اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در حاشيه‌ها به ندرت تصحيحاتى براى متن آمده است . در برگه 1 يادداشتى به زبان فارسى درباره خريد اين نسخه در رجب 1264 قمرى ( ژوئن 1848 ميلادى ) و ديگر يادداشتهايى به زبان فارسى به چشم مىخورد . در برگه

1 a 0

رونويس زير وجود دارد : «

Musei Asiatici 441 a

» . در برگه‌هاى

1 a 13 1 b ,

مهر دايره‌اى مشكى به همراه افسانه ناخواناى عربى و يك مهر بيضى شكل كوچك قرار دارند كه روى مهر دوم « سعدالدين بن . . . . » نوشته شده است .

سابقه نسخه : اين نسخه پيش از سال 1889 ميلادى به انستيتوى شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است .

اندازه صفحه : 5 . 17 * 7 . 25 ؛ تعداد برگ : 3 + 131 + 4 ؛ تعداد سطر : 27 ؛ اندازه متن : 11 * 18 .

نوع كاغذ : كاغذ شرقى ، محكم ، از جنس خوب ، براق ، به رنگ كرم است .

نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، و عناوين بخشها ، فصلها و قسمتها با جوهر قرمز نوشته شده است .

نوع خط : خط نسخهء نه چندان درشت خوش .

نوع جلد : صحافى شرقى ، آسياى ميانه‌اى ، مربوط به دوره اخير ( قرن نوزدهم ميلادى ) ، محكم ، مقوايى ، پوشيده شده با كاغذ براق به رنگ قرمز تيره ، و داراى قسمت شيرازه بندى از جنس تيماج قرمز رنگ است . در هر دو روى جلدهاى صحافى ، تصويرى برجسته يعنى قابهايى با سه نشان سبز رنگ وجود دارد ؛ در نشان‌هاى كوچك ، رونوشتى با نام شخص صحاف يعنى « عمل مير عادل خواجه صحاف » حكاكى شده است .

( 597 ) 88 . شماره نسخه : C 1334 ( Nov . 680 )

( 597 ) 88 . شماره نسخه :

C 1334 ( Nov . 680 )

نام كتاب : نسخه ديگرى از كتاب سابق ( مهذب الاسما فى مرتب الحروف و الاشياء )

آغاز نسخه : نيامده است .