فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٦

( 562 ) 53 . شماره نسخه : C 2448 - 2

اندازه صفحه : 5 . 19 * 30 سانتيمتر ؛ تعداد برگ : 393 + 2 ؛ تعداد سطر : 36 و گاهى 39 ؛ اندازه متن : 5 . 10 * 22 سانتيمتر .

نوع كاغذ : كاغذ اروپايى سفيد ؛

نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه و واژگان تفسيرى با جوهر قرمز ( شنگرف ) رنگ نوشته شده است ؛

نوع خط : نستعليق زيبا ؛

نوع جلد : صحافى ضخيم شرقى ، مقوائى با چرم قهوه‌اى تيره ، عطف كتاب چرم مشكى مىباشد . برخى صفحات نسخه رطوبت ديده است .

اطلاعات تكميلى فهرست نگاران :

اولين شرح نسخه :

Mel . As . , VIII , p . 191 , No . 8 .

افزودگىهاى ناظران ترجمه :

اين نسخه شامل ( 393 + 2 ) برگ است و اين رساله در دو برگ در برگهاى « 392 ب - 393 ب » آن واقع شده است . در اين نسخه ابتدا شرح ديوان حافظ و بعد از آن اين رساله تحرير گرديده ، بدين ترتيب :

شرح ديوان حافظ شيرازى ، تركى ، از سرورى ، در دو جلد ( 4 ب - 392 ر )

آغاز : « الحمد لله الذى حفظ الذكر عن التحريف ريب المنون كما قال انا نحن نزلنا الذكر و انا له لحافظون و الصلوهء على حافظه بتعليم لافظه » .

تحرير ابوبكر بن مصطفى بن حمزه در بلده سكتوار ، چهارشنبه 4 ذيحجه 1019 ق .

اين كتاب در قاهره در سال 1250 ق در بولاق به چاپ رسيده است . ( فهرست المطبوعات التركية العثمانية ، الطرازى ، ج 2 ، ص 69 ) .

اختيارات خواجه حافظ ( 392 ب - 393 ب ) ( رسالهء حاضر )

اين رساله همان رسالهء رديف ( 50 ) است و آغازش با آن برابر است . ولى در عنوان نسخهء حاضر نام آن « اختيارات خواجه حافظ » نوشته شده است .

آغاز : « اختيارات خواجه حافظ رحمةالله عليه رحمهء واسعه . حمد و سپاس خداى را عز و جل كه درر معانى در تحت صور بيان عيان مىكند » .

انجام : « افتادگى ظهور جلالت را گويند ، قدرت و صنع بارى را گويند ، فقير فانى عدم اختيار را گويند ، علم عمل مسلوبه شده باشد و صفاء و حضور عاشق و معشوق و هرچه بدين ماند . تمت بعون الله تعالى وعليه الاعتماد » .

گويا اين رساله نيز به خط كاتب رساله اولى در همان تاريخ مىباشد .

منابع كتابشناسى : فهرست فرهنگستان علوم روسيه ، ص 16 ، ش 149 .

( 562 ) 53 . شماره نسخه : C 2448 - 2

( 562 ) 53 . شماره نسخه :

C 2448

- 2

نام كتاب : اصطلاحات حضرت خواجه حافظ شيرازى

پديد آورنده : مؤلف ناشناخته

فرهنگ تفسيرى در خصوص واژه‌ها و اصطلاحات اشعار حافظ مىباشد . تنها شامل 230 لغت مىباشد كه بيشتر مشمول تفسير واژه‌هاى مختصر طريقت صوفيه مىباشند . اين فرهنگ به بخش‌هاى مجزا شامل مقدمه و باب تقسيم نگرديده و همچنين ترتيب حروف الفبا را رعايت ننموده است و واژگان تنها بر اساس ترتيب آن در ديوان حافظ ذكر گرديده‌اند .

آغاز نسخه : « محبت دوستى محض را گويند ، محبت صاحب دوستى محض را گويند ، مطلوب حق تعالى را گويند ، طلب جستن حق را گويند » .

پايان نسخه : « فهم در يافتن حالات را غيبى گويند ، تاثر مقام محمود را گفته‌اند ، بهار عالم بسط را ميگويند » .

كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى جزئى از مجموعه‌اى شامل اين اثر و همچنين « ديوان حافظ » مىباشد .

تاريخ كتابت : قرن سيزدهم هجرى / هجدهم ميلادى .

مكان كتابت : آسيا .

نام كاتب : ذكر نشده .

اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در صفحه اول اين كتاب نام آ . آ . مالچانوف و صاحب كتاب و همچنين در صفحات 002 و 0016 و 001 يادداشتهايى از وى به زبان فارسى آمده است .

سابقه نسخه : اين نسخه توسط آ . آ . مالچانوف در سال 1960 ميلادى به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است .

اندازه صفحه : 15 * 5 . 25 سانتيمتر ؛ تعداد برگ : 160 ؛ تعداد سطر : 15 ؛ اندازه متن : 5 . 9 * 18 سانتيمتر .

نوع كاغذ : كاغذ شرقى با كيفيت پايين ، نازك ، كمى براق ( آهار مهره شده ) و زرد رنگ ؛

نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه و واژگان تفسيرى با جوهر قرمز ( شنگرف ) رنگ نوشته شده است ؛

نوع خط : نستعليق زيبا ؛

نوع جلد : صحافى آسياى مركزى ، چرمين ، ضخيم و با