فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٥

( 561 ) 52 . شماره نسخه : C 90 - 3

مجموعه‌اى شامل اين اثر ، سه كتاب ديگر از جمله ديوان حافظ مىباشد .

تاريخ كتابت : قرن يازدهم هجرى / هفدهم ميلادى تا پيش از سال 1001 قمرى ( 1592 ميلادى ) . تاريخ كتابت نسخه قبلى ، 1186 قمرى ، يا طبق يادداشتى ديگر سال 1048 قمرى مىباشد .

مكان كتابت : ايران .

نام كاتب : ذكر نشده .

اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در صفحه 120 اين نسخه با دست خط ديگرى يك دوبيتى نوشته شده است .

سابقه نسخه : اين نسخه توسط ژ . ل . روسو در سال 1819 ميلادى به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است .

اندازه صفحه : 12 * 5 . 20 سانتيمتر ؛ تعداد برگ : 208 ؛ تعداد سطر : 15 ؛ اندازه متن : 8 * 7 . 14 سانتيمتر .

نوع كاغذ : كاغذ اروپايى سفيد ، ضخيم ؛

نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه و واژگان تفسيرى با جوهر قرمز ( شنگرف ) رنگ نوشته شده است ؛

نوع خط : نستعليق زيبا ؛

نوع جلد : صحافى شرقى آن دوباره بازسازى شده است .

اطلاعات تكميلى فهرست نگاران :

اولين شرح نسخه :

Rousseau - ( J . L . Rousseau ) No 177 .

افزودگىهاى ناظران ترجمه :

منابع كتابشناسى : فهرست فرهنگستان علوم روسيه ، ش 1447 و 149 .

اين نسخه در ميان مجموعه‌اى نفيس ( داراى 208 برگ ) در تصوف آمده است . از جمله رساله‌ها اينهاست :

ديوان حافظ شيرازى ( 1 ر - 117 ب )

از آغاز افتادگى دارد .

آغاز نسخه : ( شعر )

باغ مرا چه حاجت سرو و صنوبر است * شمشاد سايه پرور من از كه كمتر است

اصطلاحات خواجه حافظ ( 120 ب - 127 ر ) ( رساله حاضر )

ديوان امير عليشير نوايى ( غرائب الصغر )

لغت دانستن ( سه صفحه )

آغاز : « فصل فى المصادر دانستن آموختن خواندن » .

چهار غزل از حافظ شيرازى

دو غزل با قافيه « الف » و دوغزل با قافيه « ب » ، كه يكى از آنها چنين است : ( شعر )

تا جمالت عاشقان را زد به وصل خود صلا * جان و دل افتاده‌اند از زلف خالت در بلا

آنچه جان عاشقان از دست هجرت مىكشد * كس نديده در جهان جز تشنگان كربلا

ترك من كو مىكند رندى مستى جان من * ترك مستورى و زهدت كرد بايد اولا

وقت عيش و موسم شادى و هنگام شراب * پنج روز ايام فرصت را غنيمت دان هلا

حافظ گر پاى بوس شاه دستت مىدهد * يافتى در هر دو عالم رتبت و عزّ و علا

* * *

خون دل در ام ديدم از سرشك * آبرو بر باد داديم از شراب

( 561 ) 52 . شماره نسخه : C 90 - 3

( 561 ) 52 . شماره نسخه :

C 90

- 3

نام كتاب : نسخهء ديگرى از كتاب سابق ( اختيارات خواجه حافظ ) است .

در اين نسخه تعداد واژگان تفسيرى كمتر و حدود 240 كلمه مىباشد و پايان آن به صورت ديگرى آمده است .

پايان نسخه : « فقيرانى عدم اختيار را كويند علم عمل مسلوب شده باشد و صفا و حضور عاشق و معشوق و هر چه بدين ماند » .

كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى جزئى از مجموعه‌اى شامل اين اثر ، كتابى با نام « شرح حافظ » به زبان تركى و خود « ديوان حافظ » مىباشد .

تاريخ كتابت : پيش از سال 1019 قمرى ( 1610 ميلادى ) .

مكان كتابت : عثمانى ( تركيه ) .

نام كاتب : ذكر نشده .

اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در صفحات 1 ، 2 و 4 يادداشتهايى از صاحب كتاب آمده است . در حاشيه آن نيز يادداشتهايى جهت اصلاح متن كتاب نوشته شده است . در صفحه 395 ليستى از 42 لغت و همچنين شعرى با دست خط ديگرى آمده است .

سابقه نسخه : اين نسخه توسط گ . فونتان در سال 1876 ميلادى از عثمانى ( تركيه ) به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است .