فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٤

( 560 ) 51 . شماره نسخه : C 278 287 - 289

( 559 ) 50 . شماره نسخه : C 1810 . 26 ( Nov . 29 )

( 559 ) 50 . شماره نسخه :

C 1810 . 26 ( Nov . 29 )

نام كتاب : اصطلاحات صوفيه

پديد آورنده : مؤلف ناشناخته .

اما طبق شواهد اين اثر ويرايش مختصرى از فرهنگ عربى « اصطلاحات الصوفيه » به تأليف « عبد الرزاق كاشى » ( قرن چهاردهم ) مىباشد .

اين فرهنگ شامل اصطلاحات طريقت صوفيه در نظم فارسى مىباشد و تنها شامل 300 واژه مىباشد . اين اثر شامل مقدمه كوتاه و سه فصل ( 1 . معشوق ، 2 . اصطلاحات كاربردى ما بين عاشق و معشوق ، 3 . عاشق و اصطلاحات خاص وى ) مىباشد . واژگان هر فصل بدون نظم الفبايى قرار گرفته‌اند .

آغاز نسخه : « حمد و سپاس مرآن خداى را كه درّ معانى را تخت صورتشان عيان مىكند و اطوار حقايق را در پس پرده دقايق مجاز نهان مىگرداند » .

پايان نسخه : « گوهر معانى را گويند جست جوى خرده گيرى را گويند . . . گفت و گوى پرداختن خرده‌ها را گويند كه از تقصير وجود آمده باشد و صفاى عاشق و معشوق » .

كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى جزئى از مجموعه بزرگى شامل اين اثر و 70 كتاب منظوم و منثور ديگر مىباشد .

تاريخ كتابت : ماه رجب 1006 قمرى ( فوريه 1598 ميلادى ) .

مكان كتابت : حلب ( سوريه ) .

نام كاتب : درويش محمد مولوى دمشقى .

سابقه نسخه : اين نسخه توسط ل . ف . باگدانف در سال 1907 ازايران به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است .

اندازه صفحه : 15 * 5 . 20 سانتيمتر ؛ تعداد برگ : 3 + 378 + 3 ؛ تعداد سطر : 25 ؛ اندازه متن : 5 . 10 * 5 . 16 سانتيمتر .

نوع كاغذ : كاغذ اروپايى سفيد ، نازك ، كمى براق ( آهار مهره شده ) ؛

نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه نوشته شده و واژگان تفسيرى با جوهر قرمز ( شنگرف ) رنگ مشخص شده است ؛

نوع خط : نسخهء تركى زيبا ؛

نوع جلد : صحافى قديمى كتاب با حفظ جلد نخستين دوباره بازسازى شده است .

اطلاعات تكميلى فهرست نگاران :

اولين شرح نسخه :

چاپ نسخه :

( بخشى از نسخه خطى ) : برتلس ، « يادداشتى بر اصطلاحات نظم صوفى » ، مقاله « زبان و ادبيات » ، 1 ، 1926 ، صفحه 367 .

فهرست نمونه‌هاى ديگر نسخه :

افزودگىهاى ناظران ترجمه :

اين نسخه در ضمن مجموعه‌اى واقع شده كه داراى بيش از بيست رساله - اغلب آنها در عرفان و تصوف - مىباشد .

كل مجموعه داراى 3 + 378 + 3 برگ ، و اين رساله در برگهاى « 246 ب - 251 ب » آن ، در شش برگ واقع شده است .

آغاز : « حمد و سپاس مرآن خداى را كه درّ معانى را تخت صورتشان عيان مىكند . . . فصل اول در اسامى معشوق و آنچه متعلق بدانست » .

اين نسخه با نسخه بعدى - هر دو - يك رساله هستند . ولى نسخه بعدى با عنوان « اختيارات خواجه حافظ » معرفى شده است .

( 560 ) 51 . شماره نسخه : C 278 287 - 289

( 560 ) 51 . شماره نسخه :

C 278 287

- 289

نام كتاب : اختيارات خواجه حافظ

توضيح : عنوان آن بر اساس نسخه شماره 52 اين فهرست آمده است .

پديد آورنده : مؤلف ناشناخته

اين نسخه فرهنگ نامه‌اى در شرح آثار حافظ مىباشد و تنها شامل 310 واژه طريقت صوفيه مىباشد . اين اثر مشابهات بسيارى با نسخه شماره 50 من جمله مقدمه كوتاه ، ساختار ترتيبى واژگان ( با اندكى تفاوت ) ، دايره مترادفات يك واژه دارد . در واقع اين اثر ويرايش ديگرى از فرهنگ عربى « اصطلاحات الصوفيه » تأليف « عبد الرزاق كاشى » مى باشد . اين اثر شامل 3 فصل : ( 1 : مفهوم عشق ، عاشق و معشوق ، 2 : آلت موسيقى مطرب ، 3 : حال عاشق ) مىباشد ، در اين كتاب واژگان هر فصل بدون نظم الفبايى قرار گرفته‌اند .

آغاز نسخه : « حمد و سپاس خداى را كه در معانى در تخت صور بيانى عيان مىكند و طرز حقايق را در پس پرده دقايق مجازنهان ميگرداند » .

پايان نسخه : « شست و شوى برداشتن خودها را گويند كه از تقصير در وجود آمده باشد و صفاى حضور عاشق و معشوق » .

كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى جزئى از