فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٣
( 558 ) 49 . شماره نسخه : C 1819
سابقه نسخه : اين نسخه توسط و . آ . ايوانف در سال 1915 ميلادى از شهربخارابه انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است .
اندازه صفحه : 5 . 15 * 8 . 20 سانتيمتر ؛ تعداد برگ : 1 + 150 ؛ تعداد سطر : 12 ؛ اندازه متن : 9 * 5 . 15 وا 5 . 9 * 5 . 17 سانتيمتر .
نوع كاغذ : كاغذ شرقى ، ضخيم ، براق ( آهار مهره شده ) ، قهوه‌اى كم رنگ ؛
نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين فصلها و واژگان تفسيرى با جوهر قرمز ( شنگرف ) رنگ نوشته شده است ؛
نوع خط : نستعليق درشت و در برخى موارد شكسته نستعليق ؛
نوع جلد : صحافى شرقى آسياى مركزى ، مقوائى ضخيم و با كاغذ سبز ، با عطف چرمى قرمز رنگ از پوست بز ، بر روى جلد تزيينات ترنج حكاكى شده است ؛ برخى صفحات اين نسخه دوباره بازسازى شده است و بسيارى از آنها رطوبت گرفته‌اند .
افزودگىهاى ناظران ترجمه :
مجموعه‌اى است شامل چند رساله ، بدين ترتيب :
گلدسته فرهنگ بوستان ( 1 - 60 ) ؛
نام كاتب : مير جميل بن جليل .
منابع : فهرست مشترك پاكستان : ج 14 ، ص 151 ؛ فهرست فرهنگستان علوم روسيه ، ص 357 ، ش 3537 و ش 2612 .
شرح گلستان ( 61 ب - 139 )
از : محمد نور الله احرارى
آغاز : « منت خداى را عز و علا كه زبان بنواخت گويا را پيشكار دل دانا ساخت » .
رساله فارسى ( 140 ب - 149 ب )
آغاز : « جلوه نمايان لاله زار معنى به استشمام روايح انفاس قدسيه چمن سراى گلستان » .
هدايهء المؤمنين ( منتخب ) ( هامش 2 ب - 14 ر )
فرهنگ واژه‌هاى عربى و فارسى است از كتاب هدايهء المومنين ، انتخاب و نقل گرديده است . اين رساله در حاشيه تحرير شده است .
در برگ آغازين نسخه ، يادداشت‌هايى از تحفهء الغرايب ، همچنين ابيات و فوائد چندى آمده است .
( 558 ) 49 . شماره نسخه : C 1819
( 558 ) 49 . شماره نسخه :
C 1819
نام كتاب : حل لغت شيخ سعدى
پديد آورنده : مؤلف ناشناخته
واژه نامه مختصرى درباره واژگان كم كاربرد عربى و فارسى در اشعار سعدى مىباشد . اين فرهنگ شامل 28 باب ( در اينجا رديف ) به ترتيب حروف الفباى فارسى مىباشد ، اما واژگان هر باب بدون نظم خاصى درج گرديده‌اند . همچنين شاهد مثالهاى شعرى و منابع در اين اثر ذكر نشده است .
آغاز نسخه : « رديف الالف ، فرا : باد صبا ، سودا : خيالات فاسده ، محابا : باك و ترك انشا عبارت از خود پيدا كردن ، قفا : بس كردن » .
عبارت انتهاى نسخه : « ناى : حلق و كاو وادى رنج و بدى غارى بازى كر » .
كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى جزئى از مجموعه بزرگى شامل اين كتاب و 17 اثر منظوم و منثور ديگر مىباشد .
تاريخ كتابت : قرن سيزدهم هجرى / نوزدهم ميلادى .
مكان كتابت : آسياى مركزى .
نام كاتب : ذكر نشده .
اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : تنها جلد رويى اين كتاب باقى مانده است كه در نتيجه بسيارى از صفحات آن به جلد متصل نيستند .
سابقه نسخه : اين نسخه توسط ن . ف . پاسخين در سال 1930 ميلادى از منطقه آسياى مركزى به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است .
اندازه صفحه : 14 * 24 سانتيمتر ؛ تعداد برگ : كل مجموعه 278 برگ ، اين رساله « 264 ر - 268 ر » 5 ؛ تعداد سطر : 32 - 34 ؛ اندازه متن : 11 * 21 سانتيمتر .
نوع كاغذ : كاغذ شرقى ، نازك ، كمى براق ( آهار مهره شده ) ؛
نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه نوشته شده و واژگان تفسيرى با جوهر قرمز ( شنگرف ) رنگ مشخص شده است ؛
نوع خط : نستعليق و در برخى موارد شكسته نستعليق ؛
نوع جلد : صحافى شرقى ( آسياى مركزى ) ، مقوائى ضخيم و با كاغذ قهوه‌اى تيره ، با عطف چرمى قرمز رنگ از پوست بز ؛ صحافى كتاب از بين رفته و تنها جلد رويى كتاب باقى مانده است و بسيارى صفحات جدا شده‌اند .
افزودگىهاى ناظران ترجمه :
اين رساله در ضمن مجموعه‌اى داراى هيجده رساله ، برگهاى « 264 ر - 268 ر » قرار گرفته است . نام كاتب در ص « 171 ب » عوض باقى ، ذكر شده است .
منابع كتابشناسى : فهرست فرهنگستان علوم روسيه ، ص 117 ، ش 1117 .