فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٨

( 550 ) 41 . شماره نسخه : C 76 ( 191 m )

فرهنگ‌ها به باب و فصل تقسيم نگرديده است . تفسير واژگان نيز بسيار كوتاه و بدون ذكر منبع يا شاهد مثالهاى شعرى ذكر گرديده و از بيان طرز تلفظ واژگان خوددارى شده است .

آغاز نسخه : « چند سطرى از حل لغت نظامى از اسكندر . . . خنيده ستوده » .

پايان نسخه : « صوت خامعش بودن نهفت يعنى عزم و قصد » .

كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى خود جزئى از يك مجموعه مقالات مىباشد .

افزودگىهاى ناظران ترجمه :

در ذيل نسخه قبلى توضيح داده شد .

( 550 ) 41 . شماره نسخه : C 76 ( 191 m )

( 550 ) 41 . شماره نسخه :

C 76 ( 191 m )

نام كتاب : لطايف اللغات

توضيح نام اثر : نام ديگر اين اثر « فرهنگ مثنوى » مىباشد .

پديد آورنده : عبد الطيف ابن عبدالله عباسى گجراتى مىباشد . وى از بزرگترين منتقدان و نظريه پردازان آثار جلال الدين رومى مىباشد كه در زمان حكومت شاه جهان گير و شاه جهان در هندوستان زندگى مىكرده است . وى در سال 49 - 1048 قمرى ( 39 - 1638 ميلادى ) وفات نمود .

تاريخ تأليف اثر : پيش از سال 1032 قمرى ( 23 - 1622 ميلادى ) .

اين نسخه شامل واژه نامه‌اى مختص اثر مشهور جلال الدين رومى « مثنوى معنوى » مىباشد . مؤلف در اين فرهنگ به تفسير واژگان مبهم با ريشه زبان عربى موجود در اين منظومه پرداخته است . اين اثر شامل مقدمه و 28 باب مىباشد ، واژه‌ها نيز بر اساس حرف اول كلمه نخست به باب تقسيم گرديده است . نويسنده در اين كتاب از فرهنگ نامه‌هاى عربى « سرورى » ، « كنز اللغه » ، « قاموس » و همچنين لغتنامه‌هاى فارسى « فرهنگ جهانگيرى » ، « كشف اللغات » ، « مؤيد الفضلاء » ، « شرح اصطلاحات صوفى » ، « مدار الافاضل » ، « كشف القلوب » و همچنين ديگر فرهنگهاى مختص « مثنوى » استفاده نموده است .

كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه كامل مىباشد . واژگان در اين فرهنگ با حرف « ف » به معناى فارسى ، « ع » به معناى عربى ، « ع - ف » به معناى عربى فارسى مجزا شده‌اند و طرز تلفظ آنها نيز بيان گرديده است .

تاريخ كتابت : سال 1139 قمرى ( 1726 ميلادى ) .

مكان كتابت : تركستان شرقى .

نام كاتب : عبد المجيد .

اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در حاشيه‌اين نسخه معناى برخى واژگان اصلاح گرديده است و همچنين نمونه‌هايى از اشعار فارسى آورده شده است . در صفحه 310 اين كتاب نام صاحب آن عبد الرسول ابن قباد و تاريخ 1240 قمرى آمده است . اين نسخه بسيار قديمى و آسيب ديده است و صفحات 266 - 217 با دست خط ديگرى نوشته شده است .

سابقه نسخه : اين نسخه توسط ن . ف . پتروفسكى درسال 1909 ميلادى از تركستان شرقى به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است .

اندازه صفحه : 8 . 13 * 23 سانتيمتر ؛ تعداد برگ : 312 + 3 ؛ تعداد سطر : 15 ؛ اندازه متن : 5 . 8 * 17 سانتيمتر .

نوع كاغذ : كاغذ شرقى زرد رنگ با كيفيت پايين .

نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه نوشته شده ، عناوين فصلها و واژگان تفسيرى با جوهر قرمز ( شنگرف ) رنگ مشخص شده است .

نوع خط : نستعليق درشت و از صفحه 217 - 266 با دست خط ديگرى نوشته شده است .

نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوائى و با چرم قهوه‌اى روشن ، با عطف مقاوم ؛ عطف اين نسخه از متن كتاب جدا گرديده و صفحات جدا مىباشند ، اين نسخه خطى بارها بازسازى شده است .

اطلاعات تكميلى فهرست نگاران :

اولين شرح نسخه :

چاپ نمونه‌هاى ديگر نسخه ؛ انتشارات نسخه :

Lakanu , 1877 ; Kaipur , 1905 ; Tehran , 1940 .

فهرست نمونه‌هاى ديگر نسخه :

اطلاعات بيشتر :

Blochmann , No . 44 ; Lagarde , No 46 ; Salemann , Bericht No 84 .

افزودگىهاى ناظران ترجمه :