فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ٢٨١
( 541 ) 32 . شماره نسخه : C 317 ( 477 ba )
مشخص شده است ؛
نوع خط : نستعليق و در برخى موارد شكسته نستعليق ؛
نوع جلد : صحافى آلبوم مانند شرقى ، جلد قهوه‌اى تيره با تزيينات ترنج بر آن ، داخل جلد قرمز رنگ مىباشد ، صحافى نسخه از بين رفته و برخى برگهاى نسخه آسيب است .
اطلاعات تكميلى فهرست نگاران :
چاپ نمونه‌هاى ديگر نسخه :
Boorhani Qatiu , A dictionary of the Persian language e
piained in Persian , corrected , reviesed with Persian notes by T . Roebuck , Calcutta , 1818 ; ( II . 1822 ) ; ( III . 1834 ) ; Tehran . 1861 , 1862 , 1887 ;
ترجمه نسخه :
Turkish , 1799 .
فهرست نمونه‌هاى ديگر نسخه :
اطلاعات بيشتر :
افزودگىهاى ناظران ترجمه :
اين نسخه جنگ نفيسى به نظم و نثراست كه در سال 1212 ق در دار السلطنهء تبريز تحرير شده و در صفحه‌هاى 29 ر تا 33 ب آن بخشى از برهان قاطع تحرير شده است . در فهرست روسى اين بخش به عنوان كتابى مستقل گزارش شده و محل تحرير نسخه افغانستان ذكر گرديده است .
( 541 ) 32 . شماره نسخه : C 317 ( 477 ba )
( 541 ) 32 . شماره نسخه :
C 317 ( 477 ba )
نام كتاب : فرهنگ رشيدى
توضيح نام اثر : عنوان ديگر اين فرهنگ ، « رشيدى فارسى » مىباشد كه با فرهنگ دوم اين نويسنده با نام « رشيدى عربى » متفاوت مىباشد .
پديد آورنده : سيد عبدالرشيد ابن عبد الغفور حسينى مدنى تتوى مىباشد ، برخى نويسندگان تنها از وى با نام « سيد » نام مىآورند . وى متولد شهر تته در هندوستان مىباشد . سيد عبدالرشيد در زمان حكومت شاه جهان مىزيست و تا پيش از سال 1039 قمرى ( 59 -
1658 ميلادى ) وفات نمود . وى همچنين مؤلف دو فرهنگ تفسيرى « منتخب اللغه ( رشيدى عربى ) » به سال 1635 و همچنين فرهنگ « رساله معربات » مىباشد .
6 - تاريخ تأليف اثر : سال 1064 قمرى ( 1653 ميلادى ) مىباشد . برخى مورخان چون سعيد نفيسى تاريخ تأليف « فرهنگ رشيدى » را سال 1077 قمرى ( 67 - 1666 ميلادى ) مىدانند .
« فرهنگ رشيدى » از جمله معتبرترين لغتنامه‌هاى فارسى است و شامل يك مقدمه و 24 باب مىباشد . بخش خاتمه آن در اين نسخه وجود ندارد . اين فرهنگ بر اساس حرف اول هر واژه به باب و بر اساس حرف دوم واژه به فصل تقسيم بندى گرديده است . در پايان هر فصل بخشى نيز به عنوان استعارات آمده است كه در آن به تفسير كلمات مجازى و استعارى مىپردازد .
در اين فرهنگ به عنوان تفسير واژگان از اشعار شاعرانى چون رودكى ، فردوسى ، اسدى توسى ، فرخى ، نظامى ، منجيك و ديگران استفاده گرديده است . از جمله منابع « فرهنگ رشيدى » لغتنامه‌هاى « مجمع الفرس » و « فرهنگ جهانگيرى » ، « نسخهء ميرزا » مىباشد . اين فرهنگ خود به عنوان مرجعى براى لغتنامه‌هاى « سراج اللغة » ، « بحر عجم » بوده است .
كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى كامل مىباشد . در حاشيه‌اين نسخه معناى كلمات اختصارى و يا از قلم افتاده آمده است .
تاريخ كتابت : 22 شوال 1106 قمرى ( 5 ژوئن سال 1695 ميلادى ) .
مكان كتابت : شهر كلكته ( هندوستان ) .
نام كاتب : محمد صالح .
اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در حاشيه‌اين نسخه يادداشتهايى با دست خط ديگرى وجود دارد كه در آنها به تفسير برخى واژگان پرداخته شده است ، در صفحه 246 نيز يادداشتهايى ما بين خطوط وجود دارد . در برخى از صفحات نيز معناى انگليسى لغات آمده است . در صفحه 2 نيز مهر مربع شكلى با نام « جعفر سيد محمد عليم » آمده است .
سابقه نسخه : اين نسخه توسط ب . كوريچ در سال 1893 ميلادى از شهر لندن به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است .