فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٤
( 516 ) 7 . شماره نسخه : C 1800
در اول نسخه مهر بيضوى با سجع : « نصير الدين محمد بن محمد ياد گار ديوان بيگى » .
در فهرستواره دست نوشت‌هاى ايران ( دنا ) : ج 2 ، ص 956 ، دو نسخه از اين كتاب در كتابخانه‌هاى ايران معرفى گرديده : يكى در كتابخانهء آستان قدس رضوى به شمارهء 8765 ، تحرير اواخر قرن 11 و اوائل قرن 12 ، در 166 برگ ، و ديگرى در كتابخانهء دانشگاه تهران به شمارهء 5352 ، تحرير عبد القادر بن ملا يحيى در 7 جمادى الثانى 1101 ق ، در 82
اين فرهنگ تاكنون به چاپ نرسيده و گزارشى از آن در دانشنامهء ادب فارسى ، به سرپرستى حسن انوشه ، جلد چهارم ( ادب فارسى در شبه قاره ) ، ص 722 - 723 ، مدخل « تحفة السعادة » ، نگارش آتشين ، به چاپ رسيده است .
( 516 ) 7 . شماره نسخه : C 1800
( 516 ) 7 . شماره نسخه :
C 1800
نام كتاب : مؤيد الفضلاء
پديد آورنده : محمد ابن لاد ابن عبد الوهاب دهلوى ملقب به شيخ محمد ابن شيخ لاد دهلوى .
تاريخ تأليف اثر : سال 925 قمرى ( 1519 ميلادى ) .
مكان تأليف : هندوستان .
فرهنگ « مؤيد الفضلاء » شامل واژگان عمومى زبان فارسى ، اصطلاحات علمى و تخصصى ، همچنين برخى لغات عربى و تركى مىباشد . مقالات اين فرهنگ شامل مثالهايى از مفهوم مجاز در زبان فارسى و تفسيرآنها مىباشد . در برخى موارد براى برخى واژگان معادلهاى هندى نيز آمده است . اين فرهنگ شامل يك مقدمه و 28 بخش مىباشد . هر بخش نيز به باب تقسيم مىگردد . هر باب نيز خود به سه فصل ( 1 . واژگان عربى ، 2 . واژگان فارسى ، 3 . واژگان تركى ) تقسيم شده است . برخى موارد از اشعار شاعرانى چون فردوسى ، نظامى ، سنايى ، خاقانى ، انورى ، حافظ ، سلمان ساوجى ، سعدى و غيره براى تفسير واژگان استفاده گرديده است .
از جمله منابع مرجع نويسنده فرهنگ « مؤيد الفضلاء » ، « دستور الافاضل » « فخر كاووس » ، « شرفنامه ابراهيمى » مىباشد . همچنين در اين كتاب از فرهنگ نامه‌هايى چون « لسان الشعراء » ، « مؤيد الفوائد » ، شرح مخزن الاسرار ، « طب الحقايق » ، « فرهنگ علمى » استفاده گرديده است . فرهنگ « مؤيد الفضلاء » خود نيز به عنوان مرجعى براى لغتنامه‌هاى « مدار الافاضل » ، « فرهنگ جهانگيرى » ، « مجمع الفرس » بوده است .
پايان نسخه : « عوره كنكى و كره و آنچه بپوشند چنانچه در مردان از ناف تا زانو و در كنيزك بست و شكم و بنيز و تمام رود كف دست و بهو موضع كه از آنجا خون بود و هر چيزى كه نرم داشت شود از آن بس آن عوره است و زن را نيز عورت گويند عومه بالفتح » .
كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه كامل نمىباشد و تنها شامل مقدمه و 18 بخش مىباشد . شروع نسخه از حرف الف مىباشد .
تاريخ كتابت : قرن هفدهم ميلادى .
مكان كتابت : آسياى مركزى .
نام كاتب : ذكر نشده .
سابقه نسخه : اين نسخه توسط ن . ف . پاسخين درقرن هفدهم ميلادى از منطقه آسياى مركزى به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است .
اندازه صفحه : 24 * 5 . 14 سانتيمتر ؛ تعداد برگ : 173 ؛ تعداد سطر : 25 ؛ اندازه متن : 5 . 17 * 5 . 8 سانتيمتر .
نوع كاغذ : كاغذ شرقى با كيفيت پائين ، رنگ كرمى روشن ؛
نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين فصلها ، بخشها و لغات تفسيرى با جوهر قرمز ( شنگرف ) ،
نوع خط : نستعليق معمولى ، متن كتاب از صفحه 149 تا صفحه 156 داراى حاشيه‌اى ارغوانى است ؛
نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوايى با جلد چرم قهوه‌اى پر رنگ پر از تزيينات است ؛ صفحات پايانى نسخه ازبين رفته وصحافى آن آسيب ديده‌است .
اطلاعات تكميلى فهرست نگاران :
چاپ نمونه‌هاى ديگر نسخه ؛ انتشارات نسخه :
Kahiiyp , 1899 .
فهرست نمونه‌هاى ديگر نسخه :
اطلاعات بيشتر :
افزودگىهاى ناظران ترجمه :
اين نسخه ازانجام افتادگى دارد .
آغاز : « محامد متوافره فضل و مدايح متكاثره مر دادار دانا و تنكرى توانا » .