فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ٢٥
مقدمه مؤلف
مقدمه مؤلف
مقدمه مؤلف
انستيتوى شرق شناسى آكادمى علوم شوروى ، مجموعه غنىاى از نسخهء خطى شرقى را در اختيار دارد ، كه در اين ميان ، مجموعه مخطوطات فارسى و تاجيكى به لحاظ تعداد آثار و اهميت علمى آن‌ها از جايگاه بس شايسته‌اى برخورداراست .
اين مجموعه براى بررسى تاريخ و فرهنگ كشورهاى خاورميانه و خاور نزديك ، و همچنين براى تحقيق در گذشته بسيارى از ملت‌هاى وطن ما ( منظورشوروى سابق ) و بيش از همه قفقاز و آسياى مركزى داراى ارزش فوق العاده‌اى است . اما فقدان فهرستى جامع از نسخهء خطى فارسى و تاجيكى انستيتوى شرق‌شناسى آكادمى علوم شوروى ، امكان بدست آوردن تصوير كاملى از اين مجموعه ، و تعيين واقعى همه ارزش علمى آن را سلب كرده و همواره متخصصان را به هنگام كاربرد وسيع اين نسخهء دچار مشكل جدى مىكرده است .
از همين رو انستيتوى شرق‌شناسى شروع به ترتيب دادن فهرستى جامع براى مخطوطات فارسى و تاجيكى كرده است . هدف بزرگ اين فهرست توصيف علمى كامل اين نسخهء است ، تا اهميت علمى هر نسخه را نشان دهد و اين مجموعه را در اختيار گروه بيشترى از متخصصان قرار دهد . طبعا بررسى نسخهء و آماده سازى فهرست كامل همه مجموعه نسخهء خطى فارسى و تاجيكى زمان بسيارى را مىطلبد اما از سويى نمى توان به نياز مبرم دانشمندان به اين مجموعه بىتوجه بود . به همين دليل تصميم گرفته شد ، زمانى كه كار بر روى هربخش فهرست به پايان مىرسد ، بدون انتظار براى بخش‌هاى ديگر ، هر بخش به صورت چاپ‌هاى مجزايى منتشر شود . با اين تمهيد طبعا هر جلد اگرچه جزئى از تمام آن مجموعه است ، اما مىتواند سريع‌تر پاسخگوى تقاضاى متخصصان باشد .
بر اساس اين تصميم ، در حال حاضر اولين چاپ فهرست نسخهء خطى فارسى و تاجيكى موسسه شرق‌شناسى فرهنگستان علوم شوروى آماده است . اين چاپ مختص توصيف نسخه‌هاى خطى آثار جغرافيايى و سفرنامه‌ها است . در اين چاپ نسخه‌هاى خطى آثارى كه شامل اطلاعات ارزشمند درباره توپوگرافى و داستان‌هايى درباره سفرها نيز وجود دارند .
روش توصيف نسخه‌ها در اين جلد مطابق با اصول كلى در نظر گرفته شده براى گردآورى فهرست كل نسخهء خطى فارسى و تاجيكى انستيتوى شرق‌شناسى آكادمى علوم شوروى و بر اساس يك طرح كلى انجام شده است ، كه در بخش نسخهء خطى شرقى اين انستيتو به عنوان موازينى براى توصيف نسخهء خطى ملحوظ شده‌اند . بر اساس اين طرح ، توصيف هر نسخه خطى بايد شامل همه مهمترين اطلاعات مربوط به آن باشد . منظور از اين اطلاعات ، سه مورد كلى زيراست :
1 ) اطلاعات درباره نويسنده و محتواى نسخه خطى .
2 ) اطلاعات درباره تاريخ نسخه خطى .
3 ) اطلاعات درباره خطوط هر نسخه و وضعيت كنونى آن .
به جهت سهولت بهره‌گيرى از اين فهرست ، موارد كلى سه گانه فوق به شكل تفصيلى در محورهاى زير مطرح شده :
1 . شماره ترتيبى نسخه خطى .
2 . كد نسخه خطى ( و درون پرانتز ، كد قديمى آن ) .
3 . نام اثر ( با رسم الخط عربى ) .
4 . ترجمه نام اثر به زبان روسى .
5 . ديگر نام‌هاى اثر ، مانند نام‌هاى مورد استفاده در مدرسه يا در گفتار روزمره مردم و ترجمه آن به زبان روسى . اگر اثر ترجمه شده است ، نام اصلى اثر ذكر شده است .
6 . نام كامل و لقب نويسنده ، زمان و مكان تولد و فوت آن . در صورت مشهور نبودن و يا كم شهرت بودن نويسنده ، اطلاعات مهم درباره زندگىنامه او نيز آورده مىشوند ، كه اين اطلاعات از اثر او و يا از ديگر منابع بدست آمده‌اند .
7 . تاريخ نوشتن اثر .