فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — الصفحة ١١٧
( 197 ) شماره نسخه : B 738 - ( 589 ) d * i 1
داشته است و آن را در سال 1143 قمرى / 1731 - 1730 ميلادى به پايان رسانده است . از سويى ديگر ، ك . گ . زالمان ، « هدايت نامه » را نسخهء تغيير يافته‌اى از « تذكره الهدايه » ( نسخه شماره 197 اين مجموعه ) مىداند . در واقع چنين نيز هست ، زيرا هر دو اثر از لحاظ موضوع و ساختار بسيار شبيه به هم مىباشند . زمان تأليف هر دو نيز تقريباً يكى است . همچنين بسيارى از اشعار « هدايت نامه » در « تذكره الهدايه » نيز تكرار شده است . اما نويسنده و زمان دقيق تأليف « تذكره الهدايه » نامشخص مىباشد . بنا براين در حال حاضر نمى توان تعيين نمود كدام اثر مرجعى براى اثر ديگر بوده است .
مكان تأليف : نيامده است .
شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر به شرح زندگى « خواجه آفاق » ، پسر محمد يوسف و خواهرزاده خواجه اسحاق ( رجوع كنيد به نسخه شماره 181 ، 184 اين مجموعه ) مىباشد . خواجه آفاق از حاكمان بزرگ كاشغر در قرن هفدهم ميلادى بوده است .
دو باب از اين اثر به شرح ديدارهاى شاگردان و پيروان خواجه آفاق مىپردازد . اين كتاب مرجع ارزشمندى جهت مطالعه بر زندگى اجتماعى و سياسى ساكنان تركستان شرقى در قرن هفدهم ميلادى ، خصوصاً مبارزات خواجه در راه دستيابى به حكومت مىباشد . اما اين نكته را نيز بايد در نظر گرفت كه با توجه به موقعيت نويسنده اين اثر خواجه آفاق را بيش از حد ستايش مىنمايد .
آغاز نسخه : « حمدى كه از عنايت الهى از زبان عرفان » .
پايان نسخه : نيامده است .
كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه كامل مىباشد . در اين كتاب پيش از مقدمه اشعارى در حمد پروردگار و پيامبر دارد . اين اشعار چنين آغاز مىگردد : « اى قادر قيوم ايا « 1 » خالق ستار » .
در اين نسخه باب 19 به اشتباه باب 18 و مؤخره نيز به اشتباه باب 27 نام گذارى گرديده است .
تاريخ كتابت : قرن نوزدهم ميلادى .
مكان كتابت : تركستان شرقى .
نام كاتب : نيامده است .
اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : فصل 19 به اشتباه همانند فصل 18 نامگذارى شده است .
سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط ن . ف . پتروفسكى در سال 1909 ميلادى به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است .
اندازه صفحه : 25 * 5 . 14 ؛ تعداد برگ : 228 ؛ تعداد سطر : 15 ؛ اندازه متن : 18 * 5 . 8 .
نوع كاغذ : كاغذ شرقى .
نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين و برخى واژگان با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است .
نوع خط : خط نستعليق ، متن كتاب داراى قابى قرمز رنگ مىباشد .
نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوائى با رويه چرم قهوه‌اى لطيف .
( 197 ) شماره نسخه : B 738 - ( 589 ) d * i 1
( 197 ) شماره نسخه :
B 738
-
( 589 ) d * i
1
نام كتاب : تذكره الهدايت .
پديد آورنده : ناشناخته . همانطور كه در نسخه پيش آمد نويسنده اين اثر معاصر نويسنده « هدايت الله » يا به عبارت ديگر خواجه آفاق ( نسخه خطى شماره 196 ) مىباشد . همانطور كه پيشتر نيز آمده است ، بنا به عقيده شاو شرقشناس معروف « تذكره الهدايه » و « هدايت نامه » شباهت موضوعى و ساختارى بسيارى دارند .
تاريخ تأليف اثر : نيامده است .
مكان تأليف : نيامده است .
شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر به مطالعه شرح تاريخ زندگى خواجه آفاق و پسرانش مىپردازد . در اين نسخه نيز همانند « هدايت نامه » تاريخ مرگ خواجه آفاق اول رجب سال 1105 قمرى / پايان فوريه 1694 ميلادى آمده است .
بسيارى از اشعار و شرحيات در اين نسخه با اشعار و شرحيات كتاب « هدايت نامه » يكى است . تنها از نظر حجم اطلاعات « تذكره الهدايه » كمتر از « هدايت نامه » است . همچنين اين نسخه فصل بندى ندارد .
آغاز نسخه : « الحمد لله الذى انوار وجود العاففين بين موجوداته » .
پايان نسخه : نيامده است .
كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى كامل و جزئى از مجموعه ديگرى مىباشد .
تاريخ كتابت : پايان قرن هجدهم ميلادى .
مكان كتابت : تركستان شرقى .
نام كاتب : نيامده است .
اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : نيامده است .
( 1 ) . دقيقا " ايا " هست نه " يا " ( ويراستار ) .