على مائدة الكتاب والسنة ( بر گستره كتاب و سنت ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٦
توضيح روايت
چنين قرائت و تفسير كرده است : فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ - إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى * - فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ . . . ؛ * و زنانى را كه - براى مدت معلوم - از آنان كام جستيد ، مهريه واجب آنها را بپردازيد . » « 1 »
2 . در تفسير طبرى از حبيب بن ابىثابت روايت كند كه گفت : « ابن عباس « مُصْحَف » ى به من داد و گفت : اين قرآن بر پايه قرائت [ و تفسير ] ابى است . گويد : تفسير اين آيه در آن مصحف چنين بود : فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ - إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى * - . . . ؛ و زنانى را كه - براى مدت معلوم و تعيين شده - از آنان كام جستيد . . . » « 2 »
3 . و نيز ، در تفسير طبرى از ابىنضرة با دو طريق روايت كند كه گفت :
« از ابن عباس درباره « متعه نساء » پرسيدم ، گفت : مگر سوره نساء را نخوانده‌اى ؟ گفتم : چرا ، گفت : آيه فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ - إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى * - را در آن نخوانده‌اى ؟ گفتم : اگر آن را بدين‌گونه خوانده و فراگرفته بودم ، از شما نمىپرسيدم . گفت : [ همان كه گفتم ] همان گونه است . »
4 . و نيز ، از ابىنضرة روايت كنند كه گفت : « اين آيه را بر ابن عباس قرائت كردم فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ ابن عباس گفت : - الى أجل مسمى - براى مدت معلوم . »
گويد : « گفتم : من آن را اين گونه نخوانده و نمىدانم . گفت : به خدا سوگند كه خداوند آن را اين گونه نازل فرموده است و اين را سه بار تكرار كرد . »
توضيح روايت
توضيح روايت
سخن ابن عباس كه گويد : « اين گونه نازل فرموده » : يعنى ، مقصود خداوند از نزول آيه ، نزول اين معنى و بيان حكم « متعه نساء » بوده . آرى ، در لفظ قرآنى ، جمله « إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى » * نيامده ولى خداوند با وحى غير قرآنى ، رسول خود را از اين حكم آگاه كرده و آن حضرت آن را براى صحابه بيان فرموده و كسانى همچون ابى بن كعب و ابن عباس در مصاحف خود ، در ذيل اين آيه ، نوشته و براى امثال اين راوى و ديگر كسانى كه بر اثر
( 1 ) . المصنف ، ج 7 ، ص 497 - 498 ، باب المتعه ، تأليف : عبدالرزاق بن همام صنعانى ، متولد 126 و متوفاى 211 هجرى ، نشر مجمع علمى بيروت ، چاپ 1390 - 1392 . حديث او را همه صاحبان صحاح شش‌گانه روايت كرده‌اند . شرح حال او را در : الجمع بين رجال الصحيحين ، تقريب التهذيب و بداية المجتهد ، ج 2 ، ص 63 مىيابيد . ( 2 ) . تفسير طبرى ، ج 5 ، ص 9 .