على مائدة الكتاب والسنة ( بر گستره كتاب و سنت ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٢

دوم : دو اضافه در حديث ابوهريره

و در روايت ديگرى گويد : به امام ابوالحسن موساى كاظم عليه السلام نامه نوشتم و از او درباره « جسم و صورت » خدا پرسيدم . آن حضرت در پاسخم نوشت :

سُبحانَ مَن لَيْس كَمِثلِهِ شَىءٌ لاجِسمَ وِلا صُورة ؛

منزه است خدايى كه هيچ چيزى همانند او نيست . نه جسم است و نه صورت . « 1 »

در بررسى اين حديث موارد ذيل آشكار مىگردد :

نخست : حذف ابتداى حديث

نخست : حذف ابتداى حديث

در روايتى كه از ابوهريره آورديم ، ابتداى حديث رسول خدا صلىالله‌عليه‌وآله حذف شده بود . يعنى اين عبارت كه : « پيامبر صلىالله‌عليه‌وآله ديد دو نفر همديگر را دشنام مىدهند و يكى به ديگرى مىگويد : خداوند روى تو و روى هر كه شبيه توست را زشت گرداند ، و به او فرمود : اين را به برادرت مگو » اينها همه حذف شده بود !

ابتداى اين حديثِ بسيار مهم حذف شده بود و تنها بخش پايانى حديث كه مىگفت : « انّ اللّه خلق آدم على صورته » باقى مانده بود . و با اين حذف چنين توهم مىشود كه ضمير « ها » در كلمه « صورته » به خداوند بازمىگردد و شنونده چنين تصور مىكند كه پيامبر فرموده است : خداوند آدم را به صورت خود ، يعنى به صورت خدا آفريده است .

دوم : دو اضافه در حديث ابوهريره

دوم : دو اضافه در حديث ابوهريره

الف ) در ابتداى حديث دوم از رسول خدا صلىالله‌عليه‌وآله آمده بود كه : « هر كس با برادر خود نزاع مىكند بايد كه از زدن بر چهره او اجتناب نمايد » اين عبارت تحريف ديگرى از بخش حذف شده ابتداى حديثى بود كه به آن اشاره كرديم .

ب ) در پايان روايت اول از رسول خدا صلى الله عليه وآله آمده بود كه ابوهريره گفت : رسول خدا صلى الله عليه وآله فرمود : « خداوند آدم را با طول قد شصت ذراع - حدود سى متر - آفريد » كه اين سخن نيز با نتايج و داده‌هاى علمى روز دمساز نيست .

با دقت در اين بخش از حديث ابوهريره درمىيابيم كه او شديدا تحت تأثير افسانه‌هاى تورات درباره ابتداى خلقت و پيدايش بوده است . افسانه‌هايى كه ابوهريره انبان خود را


( 1 ) . همان ، ص 102 ، حديث 16 .