على مائدة الكتاب والسنة ( بر گستره كتاب و سنت ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٠

اختلاف در تأويل و معناى اين روايات

مسلم اين احاديث را در كتاب الايمانِ صحيح خود تدوين كرده و بخارى در كتاب التوحيد صحيح خويش .

ابن خزيمه در اين باره كتاب ويژه‌اى با نام توحيد و اثبات صفات پروردگار . . . تأليف كرده و همه روايات آن را صحيح دانسته و معتقد است اينها همه نقل عادل از عادل ديگر است و ايرادى بر ناقلان ثقه و مورد اعتماد آنها وارد نيست . « 1 »

فهرست ابواب كتاب ابن خزيمه چنين است :

اثبات نفس براى خداوند

اثبات وجه براى خداوند

باب ذكر « صورتِ » پروردگار جليل

باب ذكر « اثبات چشم » براى خداوند جليل

باب « اثبات السماع و الرؤية » براى خداوند جليل

باب « اثبات دست » براى خالق جليل

باب « اثبات پا » براى خالق جليل

باب « بيان اينكه همه مؤمنان خداى عزوجل را نظاره مىكنند »

باب « بيان اينكه همه مؤمنان روز قيامت خدا را مىبينند »

و نيز ، امام حافظ عثمان بن سعيد الدارمى ( ت 280 هجرى ) برخى ابواب كتابش در رد عقايد گروه جهميه را چنين آورده است :

باب نزول [ خداوند ] در نيمه شعبان

باب نزول [ خداوند ] در روز عرفه

باب نزول پروردگار در قيامت براى حساب

باب نزول خداوند براى بهشتيان

باب رؤيت خداوند « 2 »

( 1 ) . ابن خزيمه ، محمد بن اسحاق ، حافظ بزرگ و امام امامان در مكتب خلفا ، متوفاى 311 هجرى ، در حديث استاد بخارى و مسلم است . كتاب او در سال 1378 هجرى در قاهره چاپ و منتشر گرديده است . شرح حال او را در مقدمه كتاب بجوييد . ( 2 ) . اين كتاب در سال 1960 م در ليدن به چاپ رسيده است .