صيانة القرآن من التحريف ( تحريف ناپذيرى قرآن ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٥

هفت دسته روايات مورد استناد محدث نورى

نمىماند « 1 » . امّا در مسح پاها واجب است تمام آنها را تا دو قوزك فرا گيرد ؛ از اينرو عطف بر محل مجرور است ؛ يعنى « امسحو أرجلكم إلى الكعبين » نظير « و اغسلوا أيديكم إلى المرافق » و دليل آن اين است كه آيه در مقام بيان حد و مرز براى محل شستن دست‌ها و مسح پاهاست . اگر « أرجلكم » به جرّ خوانده شود معنايش آن است كه : مسح هر بخش از پاها كافى است در حالىكه مراد آيه اين نيست .

بنابراين ، قرائت به نصب با ضابطهء پذيرش قرائت ، موافق است و به همين دليل ، نزد ما حجت است .

2 . كلينى از عمران بن ميثم روايت كرده است كه : مردى نزد امير مؤمنان على عليه السّلام چنين خواند : « فَإِنَّهُمْ لا يُكَذِّبُونَكَ وَ لكِنَّ الظَّالِمِينَ بِآياتِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ ؛ « 2 » ايشان تو را تكذيب نمىكنند بلكه آيات خداوند را انكار مىنمايند » . امام فرمود : « آرى به خدا سوگند ايشان تا توانستند پيامبر را تكذيب كردند . لفظ آيه با تخفيف است :

لا يكذبونك و معناى آن چنين است : باطلى نخواهند آورد كه بتوانند با آن تو را تكذيب نمايند » . « 3 »

بايد گفت : حتى بر فرض صحت اين روايت ، تشديد و تخفيف ، نوعى اختلاف در قرائت است و ربطى به مسألهء تحريف ندارد . عبارت « لا يأتون بباطل » بيان « لا يكذبونك » مىباشد و مقصود از عبارت « و لكنها مخفّفة » آن است كه از باب افعال و از مصدر اكذاب به‌معناى بيان كذب كسى و رسوايى اوست ؛ در حالىكه از باب تفعيل ، به‌معناى مجرد انكار و عدم تصديق آن است .

بنابراين طبق سخن امام ، معناى آن چنين است : اينان تنها بر انكار و رد دعوت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بسنده نمىكنند ، بلكه مىكوشند با وسايل مختلف ، شريعت را ابطال و رسالت را نقض نمايند . اينان با اين كوشش‌ها در حقيقت به نبرد با رسالت الهى و انكار آيات او برخاسته‌اند . اين معنا ، فارق بين باب افعال و تفعيل ( با تخفيف و تثقيل عين الفعل ) است و از دقت ظريفى كه در اين حديث به كار رفته است حكايت مىكند .

( 1 ) . اين مطلب از افادات استاد حكيم و الهى ، شيخ محمد رضا اصفهانى جرقوئى رحمه اللّه است . ( 2 ) . انعام 6 : 33 . ( 3 ) . الكافى ، ج 8 ، ص 200 ، شمارهء 241 .