فرهنگ اصطلاحات منطقى به انضمام واژه نامه فرانسه و انگليسى ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٦

Subalternation

Sophism ( - lat : fallacia )

سفسطه ، مغالطه

در زبان يونانى در آغاز به معنى زبردستى و چابكى و مهارت و ابداع هوشمندانه بوده و سپس به معنى ثانوى متداول منطقيان نقل شده است .

Sophist

1 - در اصل لغت به معنى زبردست و ماهر و چابك و خبره در يك فنّ بوده است .

2 - حكيم و خردمند يا كسى كه حكمت و آئين مباحثهء دقيق را تعليم مىدهد كه در واقع معادل « سوفوس » است ( چنان كه سوفوس هم بنوبهء خود در آغاز به معنى چابك و ماهر مخصوصا در كارهاى مكانيكى بوده ) . اين معنى به هيچ‌وجه جنبهء خرده‌گيرى و تحقيرآميز نداشته ، بلكه بالعكس داراى معنى متعالى و احترام‌انگيز بوده است .

3 - مغالطه‌كننده ، سوفسطائى . كسى كه بعمد استدلالهاى فاسد حق‌نما به كار مىبرد ، تا ديگران را به غلط بيفكند . اين معنى بوسيلهء افلاطون و مخصوصا ارسطو به اين لفظ داده شده است . و از زمان اين دو حكيم به بعد به همين معنى كه معنى موهنى است به كار مىرود .

Sophistical

سفسطى ، مغالطى

Sorite

1 - قياس مركب مفصول النتايج

2 - نوعى سفسطه كه به سفسطه تودهء گندم

معروف است ( - منطق صورى ، ج 2 ، ص 7 - 176 ) .

Special ( / - general )

1 - خاصّ ( در مقابل عامّ )

2 - مربوط به نوع ، منسوب به نوع ، نوعى .

Special accident ( - proper )

عرض خاص

Species

نوع

Specific

منوّع ، نوع‌ساز

Specification

تنويع

Square of opposition

مربّع تقابل

Statement

حكم ، قضيّه

Structural ambiguity

ايهام در تركيب

Subalternation

1 - تداخل ( در مورد دو قضيّه ) ، نسبت بين دو قضيّهء متداخل