فرهنگ اصطلاحات منطقى به انضمام واژه نامه فرانسه و انگليسى ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٤

Relative

R

Rational

عقلانى ، مطابق عقل

Rationality

عاقل بودن ، ناطق بودن ، ناطقيت

Real

واقع ، واقعى

Reality

واقعيت

Reason

1 - عقل

2 - استدلال ، دليل

Reasonable

ناطق ، عاقل

Reasoning

1 - استدلال كردن ، اقامهء دليل كردن

2 - استدلال

Reciprocal

مقلوب ، يعنى قضيّه‌اى كه از تغيير جاى موضوع و محمول در قضيهء ديگر بدست آيد ، بدون تغيير كمّ ، چنانچه در قضيّهء سالبهء كليه جارى است . اما البته در موجبهء كليه قابل اعمال نيست .

« converse »

يعنى قضيّهء موجبهء كليه داراى

( عكس ) هست ، اما داراى قلب نيست .

Reductible

قابل تحويل ، قابل باز بردن ، قابل ردّ

Reduction

تحويل ، ردّ ، باز بردن

Refutation

ردّ ، ابطال ، تبكيت

Regression ( - retrogression )

بازگردان به اصل و مبدأ . مثلا در سير ذهن از مطالب به مبادى بديهى اوّليه ، و از معلول به علّت ، و از مركب به بسيط

Reductio ad absurdum

( - reductio ad impossible )

سوق به محال ، به محال كشاندن ، به باطل سوق دادن . يعنى ردّ نظر كسى با اثبات اينكه نظر او به امر محال و باطل منجر مىشود . به عبارت ديگر استدلالى كه يك قضيّه را با محال لازم آمدن از آن ردّ مىكند . و نبايد آن را با برهان خلف

( Proof by reductio ad absurdum )

اشتباه

كرد .

Relation

اضافه ( يكى از مقولات عشر )

Relative

1 - اضافى ، مضاف