فرهنگ اصطلاحات منطقى به انضمام واژه نامه فرانسه و انگليسى ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٩

begging the question

كلمه‌اى برساخته و نوآمد « 1 » است ) به كار برد .

Explicit

صفت براى لفظى كه مطلب را بنحو صريح و

implicite

آشكار بيان مىكند . صريح . در مقابل

كه چيزى را به نحو ضمنى يعنى به دلالت تضمّن بيان مىكند .

Exponible

وصف قضايايى كه به ظاهر متكثر نيستند ، اما در واقع دو يا چند قضيّه‌اند . و براى نمودن كثرت آنها احتياج به آنست كه قضايايى كه در آنها نهفته‌اند ، جداگانه ذكر شوند و آنها عبارتند از :

comparatives

2 -

exceptives

1 -

exclusives

4 -

desitives

يا

inceptives

3 -

( منطق پررويال ) .

Exposition

شناساندن يك مفهوم با برشمردن و عرضه كردن برخى مصاديق آن . تعريف بوسيلهء ذكر مثال .

Expression

تعبير ، بيان ، نماينده

Extension

( - denotation ) ( / - comprehension )

1 - مصداق

2 - توسّع معنى .

Extensional

مصداقى

Extreme

هريك از دو حدّ نتيجه . حدّ اصغر و اكبر در نتيجه . در مقابل حدّ وسط كه آن را شامل نمىشود .

Extrinsic , Extrinsical

( / - intrinsic , intrinsical )

خارج از ماهيّت

F

Fallacy

سفسطه ، مغلطه .

Sophism

يونانى ) . ( اصطلاح لاتينى معادل

سفسطه اقسام بس گوناگون دارد كه شايد حصر همهء آنها ممكن نباشد . مهمترين اقسام آن عبارتست از :

fallacia accidentis

يعنى مغلطه‌اى كه در 1 -

آن شىء فى نفسه را با نحوهء وجود يا وصفى از اوصاف آن مشتبه كنند . و به عبارت ديگر اخذ ما بالعرض بجاى ما بالذّات . مثال ارسطو :

Coricos

( اسم علم ) چيزى غير از انسان است

( مثلا عالم است ) . بنابراين چيزى است جز آنچه هست [ يعنى غير انسان است ] .

affirming the consequent

يعنى مغالطهء 2 -

وضع تالى ( يعنى اينكه از وضع تالى ، وضع مقدم را استنتاج كنند ) .

begging the question

يعنى مغالطهء 3 -

( 1 ) neologism