فرهنگ اصطلاحات منطقى به انضمام واژه نامه فرانسه و انگليسى ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٧

Exclusive disjunctive proposition

Equivocation

1 - اشتراك لفظ

2 - لفظ يا عبارتى كه قابل تفسيرهاى مختلف باشد .

Equivocation fallacy

مغالطهء به اشتراك لفظ

Eristic

فنّ استدلالهاى منطقى ظريف و موشكافانه ، همراه با تردستى در استدلال ، و مخصوصا به استدلالهاى فريبنده و حق‌نما و احتجاجهاى سفسطى اطلاق مىشود .

Error

اشتباه ، خطا

Essence

ماهيّت ، ذات

Essential

ذاتى

Eternally necessary

ضروريّهء ازليّه

Evidence

بداهت ، اوّلى بودن ، بيّن بودن . ( معنى اين اصطلاح در انگليسى بسيار وسيعتر از فرانسه و آلمانى و ايتاليايى است ، و به هرنوع يقين چه مستقيم و چه غير مستقيم ، حتى به بداهت تاريخى و به شهادت ساده و نيز به شاهد اطلاق مىشود ) ( لالاند ) .

Evident

بديهى ، اوّلى ، بيّن ، ضرورى ( در مورد قضايا ) وصف قضيّه‌اى كه هركس آن قضيّه را به خوبى دريابد ، نتواند در درستى آن ترديد روا دارد .

Exceptive propostion

قضيّهء داراى استثنا ، قضيّه مستثنى منه . يعنى قضيّه‌اى كه در حالى كه محمولى را براى موضوعى اثبات مىكند ، يك فرد يا تعدادى از افراد ، يا يك نوع يا تعدادى از انواع را از آن استثنا مىكند . مانند « هر فلزى به استثناى جيوه جامد است » .

Exclude

طرد ، نفى

Excluded middle ( - Tiers exclu )

نفى شقّ سوّم ، نبود واسطه بين نفى و اثبات

Exclusion

1 - تباين ( نسبت بين دو كلّى كه هيچ فرد مشتركى ندارند ) .

2 - عناد ، ناسازگارى ( خصوصيت دو وصف كه هردو قابل جمع در يك موضوع نباشند ) .

Exclusive disjunctive proposition

قضيّهء منفصلهء حقيقيّه